Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/2257 K.2013/8351

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirketin dış ticaretle uğraştığını, davalı ...

Gıda Ltd.Şti.’nden şeker satın aldığını, satış işlemi vesaik mukabili olarak yapıldığından vesaiklerin tam olarak teslim edilmesi halinde banka tarafından ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını ve bu doğrultuda ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin de bahse konu şekeri Bulgaristan’daki ... firmasına satarak, EUR dolaşım sertifikası da dahil tüm vesaikleriyle teslim ettiğini, bu şirketin evrakları Bulgaristan ...

Gümrüğü' ne ibraz ederek Avrupa menşeli mallara uygulanan düşük gümrük vergileri tarifesinden yararlandığını, ancak Bulgaristan Gümrük İdaresince davalılardan Gümrük Müsteşarlığı' na satışa ilişkin dolaşım sertifikasının Türk makamları tarafından verilip verilmediğinin sorulması üzerine,

bu davalı tarafından Mersin Serbest Bölge Gümrüğü' nden verilen dolaşım sertifikasının geçersiz olduğunun bildirildiğini, Varna Gümrük Müdürlüğü' nün de dolaşım sertifikasının sahte olduğunu kabul ederek davadışı ... firmasına ek vergi ve maddi para cezaları tahakkuk ettirdiğini, davadışı ... firmasının toplam 802.052-USD tutarında ek vergi ve cezaları ödemek durumunda kaldığını ve bu tutarı faturalandırarak müvekkili şirkete rücu ettiğini, müvekkili şirketin bu miktar tutarında zarara uğratıldığını, davacı şirketin uğradığı bu zarardan dolayı davalıların müşterek ve müteselsilen kusurlu olduğunu,

belgelerin tümü davalı ... firması tarafından düzenlendiğinden sahtelik var ise bu firma tarafından yapılmış olduğunu, diğer davalıların da gerekli özen ve denetim yükümlülüklerine uymadıklarını belirterek zararının şimdilik 12.000-TL’lik kısmının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı T.C Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı vekili, davada idari yargının görevli olduğunu, dava konusu EUR 1 dolaşım sertifikasının Mersin Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü' nce onaylandığı iddia edilmekte ise de, sertifikadaki onay tarih ve kayıt numarası olduğu iddia edilen kısmın Serbest Bölgeden Bulgaristan’a sevk edilen eşyaların çıkış deniz özet beyanına ait olduğunu, vize eden muayene memuruna ait olması gereken imza ve kaşenin kime ait olduğunun tespit edilemediğini, sözkonusu dolaşım sertifikasının gümrük müdürlüğünce vize edilmediğinin anlaşıldığını,

bahse konu sertifikayı sehven imzaladıkları yönünde bir yazıları ya da kabullerinin de sözkonusu olmadığını, sertifikanın gümrük idaresi tarafından vize edilmediğini Bulgaristan Gümrük İdaresine bildirdiklerini, müvekkili davalı idarenin kusurunun olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin bu belgenin düzenlenmesindeki işlevinin belgenin geçerliliğini sağlamadığını, sözkonusu belgenin Gümrük Müsteşarlığınca onaylandığında ve Gümrük İdaresince vize edildiğinde kullanılabilir duruma geldiğini, bu nedenle kendilerinin herhangi bir sorumluluklarının olmadığını, bahse konu şekerin davalı ... Gıda tarafından davacıya satıldığı iddiasının gerçek olmadığını, davacının ihraç ettiğini iddia ettiği şekerin davacı tarafından değil, davalı ...

Gıda tarafından ..' ye fatura edildiğini, dava konusu zararın kendilerine rücu edilemeyeceğini, davacı ile aralarında hukuki ilişki bulunmadığını, belgenin üzerinde menşeinin yazılı olduğunu, dolayısıyla davacı şirketin de davadışı ..' nin de basiretli tacir gibi davranarak Avrupa menşeili şeker için gümrük muafiyeti uygulanamayacağını bilmelerinin gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı bankaya izafeten TMSF vekili, davanın TMSF bakımından idari yargıda görülmesi gerektiğini, ...' ın Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu kararıyla TMSF' ye devrinden sonra hisselerinin tamamının ...

Bank' a satıldığını, dolayısıyla TMSF' ye husumet yöneltilemeyeceğini, davanın esasen haksız fiil nedeniyle uğranılan zararın tazminine yönelik olduğunu ve zamanaşımına uğradığını, zira ...' ın TMSF' ye devrinden itibaren 1 yıllık sürenin geçtiğini, dava konusu EUR 1 belgesinin resmi kurumlarca onaylandığını ve Gümrük Müsteşarlığı Genel Müdürlüğü' nün 29/01/2003 tarihli yazısında sehven vize verildiğinin kabul edilmiş olduğunu, evrakın sahte olmayıp, ilgili makamlarca hatalı olarak düzenlenmiş olduğu,

bankanın işleminin transit ticaret mevzuatı kapsamında yapıldığını, bankaların dökümanlarla ilgili düzenleyici kurumlardan teyit isteme yükümlülüklerinin bulunmadığını, işlemin davacının talimatına uygun bir şekilde yapıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Gıda Mad.İth.İhr.San.ve Tic.Ltd.Şti. davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, Mersin Serbest Bölge Müdürlüğünce yapılan işlemde hizmet kusuru olduğundan, davaya bakma görevinin idari yargı mahkemelerine ait olup, yargı yolu itibariyle davalı ...

Serbest Bölge Müdürlüğü hakkındaki davanın görev nedeniyle reddine, diğer davalılar bakımından ise, davadışı ... firmasına Bulgaristan gümrük idaresince salınan vergilerin Bulgaristan maliyesine ödendiğini gösteren herhangi bir belgenin dosyaya ibraz edilmediği, ceza tutarının davadışı ... firması tarafından Bulgar maliyesine fiilen ödenerek davacı şirkete rücu edilmiş olması halinde davacı şirketin davalılara rücu imkanının doğacağı belirtilerek, diğer davalılar hakkındaki davanın bu nedenlerle rücu koşulları bulunmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.