Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/3050 K.2013/19036

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ...'in gelmiş olmasıyla diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkili tarafından dava konusu 25/07/2008 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çekin davalı ... Yapı Malz. Ltd. Şti lehine hatır çeki olarak keşide edildiği ve bu şirketin yetkili temsicisi olan ...'a verildiğini, çekin iadesinin istenmesine karşın iade edilmediği, ayrıca çekin keşide tarihinin 25/09/2008 olarak tahrif edilip tahsil edilmeye çalışıldığını, davalı faktoring şirketi tarafından ...

1. İcra Müdürlüğü'nün 2008/9312 E. sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini belirterek müvekkilinin bedelsiz olan ve ibraz süresi geçtikten sonra tahrif edilerek tahsil edilmeye çalışılan çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 22/12/2009 tarihli dilekçesiyle davalı ... Faktoring Finansal Hiz. Tic. A.Ş. tarafından ...

1. İcra Müdürlüğü'nün 2008/9312 E. sayılı dosyası ile takibe konu edilen çek nedeniyle 31.274,15 TL ödemede bulunulduğu ve davanın bu bedelde istirdat davasına dönüştüğü bildirilmiştir.

Davalı ... Faktoring Finansal Hiz. Tic. A.Ş. vekili, müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi olduğunu, müvekkili aleyhine açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı ... Yapı Malz. Ltd. Şti'ni temsilen ve kendi adına asaleten davalı ..., davanın haksız ve yersiz olduğunu ifade ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre davacının dava konusu çekin hatır çeki olduğunu usulüne uygun delillerle ispat edemediği, ayrıca dava konusu çekin keşide tarihi üzerinde yapılan tahrifatın çekin hukuki niteliğini değiştirmeyeceği ve tahrif edilmeyen önceki tarihin geçerli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2008/805 E. 2008/987 K. ve bunu onaylayan Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 22/06/2009 tarih 2009/5409 E. 2009/13644 K. sayılı kararı ile süresinde ibraz edilmediği için kambiyo senedi niteliğini yitiren çekin keşidecisi davacı, lehdarı davalı ... Yapı Malz. Ltd. Şti, ara cirantası ..., hamili ise ... Faktoring Finansal Hiz. Tic. A.Ş.'dir.

Davacı, iş bu davasında dava konusu çekin keşide tarihi üzerinde tahrifat yapıldığını birinci iddia olarak ileri sürmüş, bu iddiası ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2008/805 E. 2008/987 K. ve bunu onaylayan Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 22/06/2009 tarih 2009/5409 E. 2009/13644 K. sayılı kararı ile kesinleşmiştir. Davacı yanın ikinci iddiası ise bu çekin hatır çeki olarak verildiği şeklindedir.

Bu iddianın incelenmesinde süresinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle kambiyo hukukundan yararlanılan haklarını kaybeden davalı lehdar ... Yapı Malz. Ltd. Şti, yazılı delil başlangıcı olarak dayanıp alacaklı olduğunu kanıtlamalıdır. Davalı ... ise anılan lehdar davalı şirketin yetkili temsilcisi olup, çekin ne amaçla yetkili temsilcisi olduğu diğer şirketin eline geçtiğini bilebilecek durumdadır. Bu yön karar yerinde tartışılmamıştır.

Davacı yanın davalı ... Faktoring Finansal Hiz. Tic. A.Ş.'ye yönelik iddiası ise bu davalının meşru hamil olmadığına yöneliktir.

10/10/2006 tarih ve 26315 sayılı Resmî Gazetede Yayımlanan Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş Ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2 hükmü uyarınca “Birinci fıkrada belirtilen hususlara ilave olarak faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler.” hükmünü içermektedir.

Somut olaya gelince faktoring ilişkisi davalı faktoring şirketi ile çekte lehdar olarak görünen davalı ... Yapı Malz. Ltd. Şti arasındadır. Ne var ki çek diğer davalı ...'dan faktoring şirketine geçmiştir. Davalı ... ile davalı ... Faktoring Finansal Hiz. Tic. A.Ş. arasında faktoring ilişkisi bulunmamaktadır. Davalı ..., diğer davalı ... Yapı Malz. Ltd. Şti yetkilisi olarak ciro imzası atmamıştır.

Mahkemece yukarıdaki açıklanan hususlar birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.