Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/3693 K.2013/8831

Taraflar arasındaki birleştirilen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl ve birleşen davada davacı vekili, ... Termik Santralı'nın 3. ve 4. Ünitelerine kömür sağlama işi için dava dışı Türkiye Kömür İşletmleri(TKİ) ile ... Teknik AŞ. arasında imzalanan sözleşmenin yürütümünün Yüksek Planlama Kurulunun 06.03.1998 tarihli kararı ile müvekkili şirkete geçtiğini, sözleşme ile yüklenici dava dışı ...

Teknik AŞ.'nin ton başı belli bir bedelle üretim yapıp teslim etmekle yükümlü olduğunu, imtiyaz sözleşmesi ile mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan santralın işletme hakkının davalılardan ... Termik Elektrik San. A.Ş'ne devredildiğini, müvekkilinin dava dışı ... Teknik A.Ş. den aldığı fiyattan kar etmeksizin davalı ...

Termik San AŞ.'ne kömür satılmasının kararlaştırıldığını, müvekkilinin bu işlemden hiçbir kar elde etmediğini, 2004 yılında Maden Kanunu'nda yapılan değişiklikle devlet hakkının tahakkukunda ocak başı satış tutarının esas alınmaya başlandığını, kar edilmese bile devlet hakkının doğduğunu, devlet hakkı yükümlüsünün ruhsat sahibi olması nedeniyle müvekkilinin olduğunu, devlet hakkının birim bedelini arttırmak suretiyle dava dışı ...

Teknik AŞ tarafından ödenmesi hususunda anlaşmaya varıldığını, bu protokele dayanılarak dava dışı ... Teknik AŞ.'nin müvekkili şirkete gönderdiği hak edişlerde belirttiği devlet hakkı, aynen yansıtılan davalı ... Termik Elektrik San. A.Ş.'den tahsili için davalı Türkiye Elektrik Ticaret Taahhüt AŞ (...) tarafından davalı ... Termik Elektrik San.

A.Ş'ne ödenecek enerji bedellerinden mahsup edilerek müvekkiline ödenmesi gerektiği halde davalı ... tarafından ödenmediğini, davalı ... Termik Elektrik San. A.Ş.'nin de kesintiye muvafakat etmediğini ileri sürerek 2007 yılı için ödenen 4.345.323,29 TL nin 2008 yılı için ise ödenen 4.690.353, 30 TL nin ödeme tarihinden başlamak üzere avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı ...

Termik Elektrik San AŞ vekili, Termik Santralin 3. ve 4. Ünitelerin yakıt ihtiyacı için müvekkili şirkete satılan kömür bedeli için davacıya doğrudan ödeme yapılmadığını, kömür bedelinin müvekkili şirket adına fatura edilse de ödemesinin davalı ... tarafından müvekkili şirketin alacağından kesinti yapılmak suretiyle gerçekleştirildiğini, dolayısıyla müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, öte yandan ana yakıt giderinin (kömürün) herhangi bir nedenle artması halinde müvekkili şirketin bu artışı da imtiyaz sözleşmesi ve eki sözleşmeler uyarınca enerji satış fiyatına aynen yansıtacağını,

ancak davacının yükümlülüğünde olan devlet hakkı bedelini müvekkili şirketten talep etmesine imkan veren bir düzenleme bulunmadığını, müvekkili şirketin taraf olmadığı protokole dayanarak da hiçbir talepte bulunamayacağını, alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğinden ödemeden itibaren faiz isteminin de yerinde olmadığını belirterek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Asıl ve birleşen dava davalı Türkiye Elektrik Taahhüt AŞ vekili, Maden Yasasında yapılan değişiklikle kömür sahası için ödenmeye başlanan devlet hakkı payının yükümlülüğünün ruhsat sahibi olan davacıya ait olduğunu, devlet hakkı bedelinin imtiyaz sözleşmesi hükümleri çerçevesinde santralın üretim bedeli tarifelerine yansıtılmasının mümkün bulunmadığını, davacı tarafından önceleri doğrudan fatura ile haksız ve mesnetsiz olarak talep edilen devlet hakkı payı bedelinin, daha sonradan müvekkilinin taraf olmadığı bir protokolle kömür satış fiyatına yansıtılarak tahsil edilmeye çalışıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller doğrultusunda, yanlar arasındaki çekişmenin '' Devlet Hakkı'' olarak ödenmesi gereken bedelden davalıların sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı, yanlar arasında aynı nedenle değişik yıllara ait ''Devlet Hakkı'' alacağı için Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/352 Esas sayılı dosyasında dava ikame edildiği, anılan davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın tüm yönleriyle incelendiği, ''Devlet Hakkı'' alacağında davacı kurumun sorumlu olduğundan davanın reddine karar verildiği,

kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, iş bu asıl ve birleşen davada aynı nedenlerle 2007 ve 2008 yılına ait “Devlet Hakkı” alacağın talep edildiği, emsal davadaki gerekçe doğrultusunda ruhsat sahibi olan davacının '' Devlet Hakkı'' payını ödemekle yükümlü olduğu, davalılardan bu payın ödenmesini talep etmesinin hukuki dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davanın davacı vekilince temyiz edilmiştir.