Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/4783 K.2013/9503

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı, davalı .... Şti.'ne 225 ton kömür karşılığı toplam 8 adet çek verdiğini, 136 ton kömürün gönderildiğini, kalan 89 ton kömürün gönderilmediğini, bu nedenle 4 adet çekin bedelsiz olarak davalı ... Kömürde kaldığını, davalı ...'ün bu çekleri diğer davalılar ... ve ... A.Ş.'ye ciro ettiğini, bu çekler nedeniyle İstanbul 13. İcra Müdürlüğünün 2010/5199 sayılı ve Şişli 3. İcra Müdürlüğünün 2010/15813 sayılı dosyalarından icra takibi başlatıldığını belirterek bedelsiz kalan 71845, 71846, 71847, 71848 nolu 4 adet çekin iptali ile bedelsizliğine, ayrıca bu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, müvekkilinin iyiniyetli meşru hamili olduğu iki adet çekin İstanbul 13. İcra Müdürlüğü'nün 2010/2699-5199 E. sayılı dosyaları ile icra takibine konu edildiğini, keşideci konumunda olan davacının böyle bir dava açamayacağını, dava konusu çekin TTK hükümlerine uygun olarak temlik cirosu ile müvekkiline intikal ettiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili, müvekkilinin Şişli 3. İcra Müdürlüğünün 2010/15813 sayılı dosyasındaki çeklerin meşru hamili olduğunu, dava konusu iki adet çekin müvekkiline davalı .... Şti. tarafından kullanılan kredinin tasfiyesi amacıyla temlik cirosu ile verildiğini, keşideci konumunda olan davacının böyle bir dava açamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı cevap vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre davalının kömür alımı karşılığında davalı .... Şti.'ne çekler keşide edip verdiği, davalı ....

Şti. tarafından da çeklerin ciro edilip diğer davalılara verildiği, böylece davalıların meşru hamil oldukları, çekin iptalini isteme hakkının sadece hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali isteme hakkının bulunmadığı, menfi tespit davası açısından ise çekleri ciro yoluyla elde etmiş iyi niyetli meşru hamili bağlayacak şekilde çekin iptaline karar verilemeyeceği, keşideci ile lehtar arasındaki temel borç ilişkisinden kaynaklanan def'ilerin iyi niyetli meşru hamile karşı ileri sürülemeyeceği, davacının ancak davalı ....

Şti.'ne karşı açacağı başka bir dava ile hakkını arayabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davalı bankalar yönünden dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle bankaların iyiniyetli olarak çek hamili olduğunun temyiz dilekçesinde de dile getirilmiş olmasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen davalılar ... A.Ş. ve ... A.Ş.'ye yönelik bütün temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacının diğer davalı .... Şti.'ye yönelik temyiz itirazlarına gelince, davacı dava konusu çeklerde keşideci olup, davalı .... Şti. lehdar, diğer davalılar ise hamildir. Davacı senetten dolayı lehdara karşı delillerini göstermek suretiyle bedelsizlik iddiasında, cirantalara karşı ise bedelsizlik olduğunu bile bile çeklerin iktisap edildiği gerekçesiyle aynı davada menfi tespit iddiasında bulunabilir. Mahkemece bu yöne ilişkin taraf delilleri toplanıp varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken lehdar ... Kömür Ltd. Şti. yönünden ayrı bir dava açılması düşüncesiyle yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.