Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/6609 K.2013/10413

Taraflar arasındaki karşılıklı tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın da kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı ...

Petrol Ürünleri Ltd Şti vekili, müvekkili şirketin davalı ... şirketinin bayii olduğunu, taraflar arasında akdedilen 22.01.2007 tarihli sözleşme ve aynı tarihli taahhütname gereğince, davalı yanca müvekkiline akaryakıt istasyonu için alınan akaryakıt ürünlerinde % 6 oranında peşin iskonto verileceğinin, ayrıca kazanılmış ihaleler için alınan akaryakıt ürünlerinde verilen teklifin % kaç iskonto varsa yarısı ile birlikte ihale masrafları yarısının karşılanacağının taahhüt edildiğini, davalı yanca 22.06.2009 tarihine kadar edimlerin yerine getirildiğini, ancak 23.06.2009 -23.12.2009 tarihleri arasında düzenlenen 119 adet faturada,

iskontoların petrol için alınan ürünler için % 6, Erzurum İl Özel İdaresi için alınan ürünler için %9,2 iskonto, Erzincan DSİ 82.Bölge Müdürlüğüne alınan kurşunsuz benzin için %7,5 iskonto yapılması gerekirken bu iskontoların davalı tarafından yapılmadığını, davalının sözleşme ve taahhütnamede belirtilen iskonto oranlarını yerine getirmediği için müvekkili şirketin KDV hariç 159.642.73 TL zarara uğradığını, bu nedenle davalıya Erzurum 4. Noterliğinin 08.07.2009 ve 29.12.2009 günlü ihtarnamelerinin keşide edilerek KDV hariç 159.642,73 TL nin ödenmesinin ihtar edildiğini,

davalı yanca sözlü olarak müvekkilin zararının karşılanacağının ifade edilmesine rağmen bugüne kadar ödeme yapılmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin ve sair haklar saklı kalmak kaydıyla 159.642,73 TL nin KDV ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 04.04.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile alacağın temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davacı ... Petrol Ürünleri Ltd Şti vekili, davalı yanın 12.01.2010 ile 05.10.2010 tarihleri arasında müvekkiline toplam 97 adet fatura kestiğini ve bu faturalarda da sözleşme eki olan taahhütnamedeki iskonto oranlarına uyulmadan faturalandırıldığı için müvekkilinin ayrıca 59.550,12 TL zarara uğradığını, müvekkilinin aldığı bütün malların bedelini peşin ödediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 59.550,12 TL.sinin KDV'si ile birlikte temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı ... AŞ vekili, davacı şirketin müvekkili şirketin bayii olup, basiretli bir tacir gibi davranmadığını, davacı tarafça iskonto uygulanmadığı iddia edilen faturaların incelenmesinde tamamında iskonto uygulandığının açıkça görüleceğini, bu iskontoların bir çoğunun sözleşmede kararlaştırılan oranların da üzerinde olduğunu, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının münhasır delil olarak kabul edildiğini, davacının iddialarının ve taleplerinin haksız olduğunu belirterek asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları doğrultusunda, taraflar arasında 22.01.2007 tarihinde beş yıl süreyle geçerli şekilde bayiilik ve işletmecilik sözleşmesi yapıldığı, sözleşmenin 8. maddesinde fiyat ve ödeme başlıklı olup, " bayi / işleticiye teslim edilen ürün bedeli teslim gününde nakden ödenecektir.” hükmü bulunduğu, davalı tarafından davacıya hitaben yazılmış 22.01.2007 tarihli yazı metninde.

“22.01.2007 tarihinde şirketimiz ile yapılan beş yıllık bayilik ve işletmecilik sözleşme kapsamında ... Petrol Ürün Limited şirketine akaryakıt satış istasyonu için alınan akar yakıt ürünlerinde ...

A.Ş tarafından % 6 peşin iskonto verilecek, ayrıca kazanılmış ihaleler için alınan akar yakıt ürünlerinde ise verilen teklifin % kaç iskonto var ise yarısı ile birlikte ihale masraflarının % 1'i ... tarafından diğer yarısı olan % 1'i ... tarafından karşılanacaktır" yazılı olduğu, buna göre kazanılmış ihaleler için alınan akar yakıt ürünlerinde verilen teklifin yarısının davacı diğer yarısının ise davalı tarafından karşılanacağının anlaşıldığı,

asıl davada davalı satıcı 22.01.2007 tarihli taahhütte akar yakıt satış istasyonu için alınacak ürünlere % 6 peşin iskonto uygulamayı kabul ve taahhüt etmiş ve 22.06.2009 tarihine kadar bu taahhüdünü uyguladığı, keza davalı satıcı diğer yandan kazanılmış ihalelerde teklifi iskontosunun yarısını üstlenmeyi kabul etmiş olup, buna göre iskontonun yarısını saptayarak yine bu iskontoyu 22.06.2009 tarihine kadar tatbik ettiği, buna göre asıl davada davacının 23.06.2009 -23.12.2009 tarihleri arasındaki 160.772,12,-TL iskonto farkını isteyebileceği,

ancak taleple bağlılık ilkesi gereği 159.642,73,-TL iskontonun % 18 KDV ile birlikte 188.378,42,-TL talep edebileceği, birleşen davada da 12.01.2010 ile 05.10.2010 tarihleri arasındaki 97 adet faturadan kaynaklı 55.771,24,-TL nin % 18 KDV'si ile birlikte 65.810,06,-TL eksik iskonto miktarının istenebileceği, davalının iskonto uygulanmasından vazgeçildiği yönündeki savunmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

asıl davada davacının açıkça KDV hariç eksik iskonto uygulanması nedeniyle 159.642,73.- TL zarara uğradığını belirterek bu tutarı ihtarnamenin tebliğinden itibaren tazmin edilmesini talep ettiği, temerrüt tarihinden itibaren davacının faiz isteme hakkının doğduğu gerekçeleriyle asıl davanın kabulüne 188.378,29,-TL'nin 09.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

birleşen dava yönünden ise davanın kısmen kabulüne 65.810,06,-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen dava davalı vekilince temyiz edilmiştir.