Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/10073 K.2014/17129

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili; müvekkili şirketin akaryakıt alımı için dava dışı M.. Petrol Ürün.Nak.İnş.Turz. ve Tic.

Ltd.Şti.'ne avans çekleri verdiğini, ancak bu şirketin müvekkiline akaryakıtı teslim etmediği gibi dava konusu İş Bankasına ait 3252886 çek nolu ve 31.690-TL bedelli çekin de içinde bulunduğu bir kısım bedelsiz çekleri davalı faktoring şirketine verdiğini, davalı faktoring şirketinin de müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, müvekkilinin takibe konu çekle ilgili borçlu olmadığının tespiti için M.. Petrol Ürün.Nak.İnş.Turz. ve Tic.

Ltd.Şti. aleyhine menfi tespit davası açtığını, yargılama devam ederken çek bedelinin icra dosyasına ödendiğini ve menfi tespit davası sonunda müvekkilinin bedelsiz kalan çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile müvekkilinin ödeme yaptığı oranda dava istirdat davasına dönüştüğünden 31.690-TL'nin dava dışı M.. Petrol Ürün.Nak.İnş.Turz. ve Tic.

Ltd.Şti.'den tahsiline karar verildiğini, ancak müvekkilinin icra dosyasına ayrıca 11.140-TL daha ödeme yaptığını, böylece müvekkilinin borçlu olmadığı mahkeme kararı ile tespit edilen çekten dolayı davalı faktoring şirketine toplam 42.830-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek, 42.830-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının Marmaris 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/436 esas sayılı dosyasında açtığı menfi tespit davasında müvekkili şirketin taraf olmadığını ve müvekkilinin davacı aleyhine yaptığı icra takibinde borcun ödenmesi tarihinden itibaren İİK'nun 72. maddesi gereğince müvekkili aleyhine 1 yıl içerisinde istirdat davası açılmadığından davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini belirtmiş ve davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılamada toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre; Marmaris 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/436 esas, 2012/211 karar sayılı dosyasında, iş bu dava dosyasına da konu olan 31.690-TL bedelli çekle ilgili L.. D.. Tur.Taş. Nak.San.Tic. Ve Paz.Ltd.Şti.'nin M.. Petrol Ürün.Nak.İnş.Turz. ve Tic. Ltd.Şti.'ne borçlu olmadığının tespiti ile çek bedelinin istirdatı talebinin kabulüne karar verildiği, davacı keşidecinin lehtara karşı ileri sürebileceği şahsi defileri davalı faktoring şirketine karşı da ileri sürebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu çek nedeniyle ödenen toplam 42.830-TL'nin ayrı ayrı ödeme tarihlerinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

İİK'nun 72. maddesi uyarınca ''takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir.''

Dava konusu olayda Marmaris/Muğla 2. İcra Müdürlüğü'nün 2010/5292 sayılı takip dosyasında 22.04.2011 tarihinde davalıya ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Dava tarihi itibarıyla 1 (bir) yıllık hak düşürücü süre dolmuş olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, esasına yönelik karar verilmesi doğru olmamıştır.