Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/12755 K.2015/9842

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı, davalı vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av... ile davalı vek.Av....nun gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalının istasyon arazisinde davacının amblem ve markası altında akaryakıt satış ve servis istasyonu işletmek istemesi üzerine akaryakıt istasyonu ile ilgili olmak üzere taraflar arasında 11.05.2010 tarihli Çerçeve Anlaşması, Bayilik Sözleşmesi (20.09.2010'dan başlamak üzere 5 yıl süreli) ve eki ile 14.05.2010 tarihli Uzun Vadeli Kira Sözleşmesi akdedildiğini, ancak davalının 19.08.2010 tarihli ihtarname ile sözleşmeleri haksız ve hukuka aykırı şekilde feshettiğini belirterek, davalıya avans olarak verilen 750.000,00 USD karşılığı 1.170.525,00 TL'nin ödeme tarihi olan 18.06.2010'dan itibaren işleyecek avans faizi ile,

haksız fesih nedeniyle 250.000,00 USD cezai şart bedelinin dava tarihinden 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile, 5 yıllık sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL kâr mahrumiyet bedelinin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 13.12.2012 tarihli dilekçesi ile kâr mahrumiyeti talebini 3.341.106,51 TL olarak ıslah etmiş, avans bedelinin faizli tutarının 1.242.764,70 TL olduğunu belirtmiştir.

Davalı vekili, davacının sözleşme ile üzerine düşen edimleri yerine getirmediğinden müvekkilinin sözleşmeler yürürlüğe girmeden keşide ettiği ihtarname ile sözleşmeleri haklı olarak feshederek tarafına ödenen 1.157.993,25 TL avansın iadesi için davacıdan banka hesap numarası istediğini, ancak davacının banka hesap numarasını bildirmediği gibi avansın teminatı olarak verilen 1.200,000,00 TL'lik teminat mektubunu 31.10.2010'da paraya çevirdiğini, davalıdan talep edebileceği bir alacağı olmadığını bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, taraf defterlerinin de incelenmesi suretiyle düzenlenen bilirkişi raporları, toplanan delillere göre davalının fesih bildiriminin haklı bir nedene dayanmadığı, sözleşme ile kararlaştırılan masraf avansının davacı tarafından 18.06.2010 tarihinde 1.157.993,25 TL olarak davalıya ödendiği, davacının bu bedele karşılık davalıdan 1.200.000,00 TL'lik teminat mektubunu aldığı,

B.K.'nun 108/1. maddesine göre tarafların sözleşme uyarınca birbirlerine verdiklerini iade etme yükümünde oldukları, davalının fesih ihtarnamesinin davacıya 24.08.2010 tarihinde tebliği ile bu tarihte sözleşmenin feshinin gerçekleştiği, sözleşme gereğince fesih tarihinde davacının teminat mektubunu nakde çevirme hakkı bulunduğu halde bu tarihten sonra 30.11.2010'da nakde çevirdiğinden,

bu tarihler arasında faiz talep edemeyeceği, davalının ödemeyi davacıya yapma yükümünü yerine getirmediğinden temerrüdünün oluştuğu, sözleşmelerin davacı tarafından feshedilmemiş olması ve feshinde de kusuru bulunmaması nedeniyle kar kaybı ve belirlenen cezai şart tutarını isteyebileceği, davacının aynı şartlarda yeni bir bayilik oluşturması için makul süre olan 6 ay için kâr mahrumiyeti alacağı oluştuğu, davalının teminat mektubunun geç olarak paraya çevrilmesi nedeniyle davacıdan 6.128,339 TL faizli alacağı bulunduğu,

davalının ekonomik durumuna göre talep edilen cezai şart tutarının fahiş olmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, davacının kar mahrumiyetinden kaynaklanan alacağından davalının alacağının mahsubu ile 154.144,66 TL kâr mahrumiyeti alacağının dava tarihinden işleyecek avans faizi ile, davacının 250.000,00 USD cezai şart alacağının dava tarihinden 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ödeme günündeki... döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak TL. karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.