Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/8737 K.2014/11507

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, davalının aradaki bayilik ilişkisini haksız olarak sonlandırdığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 30/09/2002 tarihli protokol uyarınca ... Meşr. Gıda Teks. Paz. San ve Tic. Ltd. Şti.nin bayiliğinin sonlandırılması karşılığında davalı ... şirketinin baskısı ve istemi ile müvekkili ...’a ait olup ... ... Ltd. Şti. tarafından gösterilen 3. şahıs ...’ya devredilen ... ili ... İlçesi 2. bölge ...

55.39 pafta 9144 ada 8 parselde kayıtlı taşınmaz bedeli olan 250.000,00 TL’den şimdilik 5.000,00 TL, eski ... bayii olan ... Meşrubat sahibi ...’e ait ... Lisesi ve ... İlkokuluna o dönemde yeni bayii olan ... Meşrubatın bölgesinde olmasına rağmen yasaya ve mevcut sözleşmelere aykırı olarak bayiilik sözleşmesi yaptırılarak bedelsiz olarak 1.107 koli ...’nın ...

Satış Merkezi yetkililerinin talimatı ile müvekkili şirket tarafından verilmesi ile söz konusu 1.107 koli mal bedeli olan 50.000,00 TL’den şimdilik 1.000,00 TL ile ...

Meşrubat’a ait olan ve üzerinde 10 ayrı haciz şerhi bulunan ... markalı eski bir kamyonun 9.027,00 TL bedel karşılığında baskı ile müvekkiline aldırılmış olması nedeniyle kullanılamayan ve hurdaya çıkan işbu araç bedelinden şimdilik 1.000,00 TL ve davalı şirket tarafından 2007 yılı içerisinde müvekkili şirkete yaptırılan sundurma, raf,

saha betonu ve bunun gibi depo yatırımı tutarı olan 104.695,50 TL’den şimdilik 5.000,00 TL ve müvekkili şirketin dağıtım bölgesinin genişletilmemesi ve cirosunda da söz konusu personel istihdamını gerektirir düzeyde bir artış olmamasına rağmen bizzat davalı şirket talimatıyla aldırılan 18 adet araç bedelinden şimdilik 5.000,00 TL ve yine davalı şirket direktifleriyle aldırılan 4 adet satış temsilcisi ve 1 adet şefin ücret,

SSK primi vb. Masraflarından kaynaklanan şimdilik 2.000,00 TL ve yine sözleşmenin haksız olarak yenilenmemesi nedeniyle müvekkili firmanın iş yapamaz duruma geldiğinden personeline bu nedenle ödediği ve ödeyeceği kıdem tazminatı vs. işçilik hak ve bedellerine ilişkin olarak şimdilik 2.000,00 TL’nin, sözleşmenin haksız olarak yenilenmemesi nedeniyle müvekkili firmanın iş yapamaz duruma geldiğinden bankalara ödemek durumunda kaldığı haksız faiz,

masraf ve komisyonların ticari ilişkinin davalı yanca haksız olarak sonlandırılmasından ve ticari faaliyetlerinin bir anda sona ermesinden sonra ödenmek zorunda kalındığından şimdilik 4.000,00 TL ve sözleşmenin haksız olarak sona erdirilmesi nedeniyle uğradığı zarar ile davalının yeni tahsis ettiği bayiinin aynı müşteri çevresinden yararlanmaya devam etmesi nedeniyle elde edeceği kazancın denkleştirilebilmesini ve müvekkilinin uğradığı ekonomik güçlük ve zararının tazminini temin için müvekkili firmanın son 5 yıllık cirosunun ortalaması tutarında hesaplanacak müşteri tazminatına ilişkin olarak şimdilik 15.000,00 TL olmak üzere toplam

40.000,00 TL maddi tazminat ile sözleşmenin davalı yanca haksız olarak yenilenmemesi ve sonlandırılması nedeniyle müvekkilleri ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00’er TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ve hükmedilecek alacak kalemlerine dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın iddialarının haksız ve yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında 21/03/2007 tarihinde 1 yıllık belirli süreli bayilik sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin 16. maddesine göre, 21/03/2007 tarihinden itibaren 1 yıl müddetle yürürlükte kalacağı, taraflarca bu sürenin bitiminden en az 15 takvim günü öncesine kadar sözleşmenin uzatıldığına veya yenilendiğine ilişkin bir anlaşma yapılmadıkça ekleriyle birlikte kendiğinden sona ermiş olacağı,

ancak bu sözleşmenin süresi ne olursa olsun hiçbir koşulda 5 yılı aşmamak kaydıyla yürürlükte kalacağı ve bu süre sonunda da önceden fesih ihbarında bulunmaya veya başka bir merasime gerek olmaksızın kendiliğinden sona ereceğinin hüküm altına alındığı, davalı yanca ...

7. Noterliği'nin 22/01/2008 tarih ve 01305 yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin 21/03/2008 tarih, saat 24:00 itibariyle sona ereceğinin, hiçbir şekil ve suretle yenilenmeyeceğinin bildirildiği, bu şekilde davalının sözleşme gereği fesih hakkını kullandığı, işbu feshin haksızlığının davacı yanca kanıtlanamadığı, bu nedenle davacının müşteri tazminatı adı altında tazminat da talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, mahkeme kararı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.