Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/10073 K.2016/2214

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 31/12/2009 tarihinde 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığını, davalının daha önce dava dışı ....'nin bayisi olarak faaliyetine devam ederken, anılan şirketin 01/10/2010 tarihi itibariyle dağıtım faaliyetine son verdiğini ve müvekkilinin şirketin alacaklarını temlik aldığını, davalının 18/03/2010 tarihli teminat devir senedi ve borç kabul taahhütnamesi ile temlike muvafakat ettiğini, davalının müvekkiline ait alacakların teminatı olarak taşınmazına 750.000 TL bedelli ipotek tesis ettiğini, bu ipoteğin aynı zamanda satış taahhütlerinden kaynaklanan alacakların da teminatı olduğunu,

davalının müvekkilinden 3.600 m³ ürün alım taahhüdünde bulunduğunu ve eksik aldığı her m³ başına 70 USD+KDV cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davalının bayilik sözleşmesini tek taraflı ve haksız olarak feshettiğini, davalının erken fesih nedeniyle toplam taahhüt edilen 10.591 metreküp ürünü almadığını, bu sebeple 741.370 USD cezai şart ve 133.446 USD+KDV alacağı tahakkuk ettiğini, bu borcun ödenmemesi üzerine ...

İcra Müdürlüğünün 2013/846 sayılı takip dosyası ile girişilen takipte davalının yetkiye ve borca itiraz ettiğini, ileri sürerek, itirazın iptalini ve davalının % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin süresinden önce fesih ihbarında bulunmadığını, ihtarın sözleşmenin yenilenmeyeceğine ilişkin olarak keşide edildiğini, müvekkilinin davalı şirket ile bayilik sözleşmesi imzalamadan önce davalının organik bağ içinde bulunduğu ve devamı niteliğinde olduğu ... ile aralarında bayilik sözleşmesi olduğunu, ...nun kararı ile faaliyetini sonlandırmak zorunda kalan bu şirket ile ilişkinin sona ermesi nedeniyle davalı ile müvekkilinin bayilik sözleşmesi yaptıklarını, her iki şirketin birbirinin devamı olduğu,

davacı ile akdedilenden önceki bayilik sözleşmesinin tarihinin 12/03/2008 olması ve ...nun sözleşme süresini 5 yıl ile sınırlayan kararı karşısında önceki şirketin devamı olan davacı ile akdedilen sözleşmenin de 12/03/2013 tarihinde bitmiş sayıldığını, müvekkilinin gönderdiği ihtarın bu sebeple fesih ihbarı değil, sona ermiş bir sözleşmenin bittiğinin bildirimi niteliğinde olduğunu, davacı ile imzalanan sözleşmede belirli bir miktar alım taahhüdü ve ihlali halinde de cezai şart taahhüdü bulunmadığını, kaldı ki önceki dönemde yerine gelmeyen alım taahhütlerine rıza gösteren ve cezai şart talep etmeyen,

ödemeleri ihtirazı kayıt koymadan alan tarafın 818 sayılı BK'nın 158/2 maddesi gereğince cezai şart alacağından vazgeçmiş sayılması gerektiğini, cezai şart talebi olmaksızın sözleşmeye devam edilmesi halinde sonradan cezai şart talebinin ileri sürülmesinin dürüstlük ve iyi niyet kuralı ile bağdaşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dava dışı ... ve davacı şirketin birbirinin devamı olarak davalı ile sözleşme imzaladığı, mal alımına ve cezai şarta ilişkin sözleşme hükümlerinin davalının eksik alımları olmasına rağmen taraflar arasında sözleşme sürecinde uygulanmadığı, davalının ...nun kararı doğrultusunda sözleşmenin fesholduğunun kabulü gereken tarih itibariyle sözleşmenin artık yenilenmeyeceğini davacıya ihtar etmesinden sonra davacının sözleşmedeki cezai şarta ilişkin hüküm gereğince eksik mal alımından dolayı talepte bulunduğu,

bu talebin sözleşme sürecinde hiç ileri sürülmemiş olması ve ihtardan sonra ileri sürülmüş olmasının güven ve iyi niyet kuralı ile bağdaşmadığı, davacının talebinde haklı olmadığı, ihtilafın hallinin yargılamayı gerektirmiş olması gerekçesiyle davanın ve davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.