Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/2323 K.2015/6344

Taraflar arasındaki karşılıklı tazminat-alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirketin kömür ihtiyacı için açılan ihaleyi davalı şirketin kazandığını, yanlar arasında imzalanan sözleşmede, 2006- 2007 dönemi için kömür ihtiyacının + /- % 25 toleranslı 3000 ton olarak belirlendiğini, buna göre 3.750 tona kadar kömür ihtiyacının talep halinde karşılanmasının öngörüldüğünü, davalı tarafından müvekkiline eksik kömür teslim edildiğini, bu nedenle müvekkilinin eksik miktar kadar kömürü başka bir firmadan daha fazla bir fiyata satın almak zorunda kaldığını, uğradığı zararın karşılanması için davalı yana keşide edilen ihtarnamenin semeresiz kaldığını ileri sürerek 27.335,00 USD'nin temerrüt tarihinden itibaren faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden YTL karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin sözleşmeye uygun davrandığını, eksik kömür tesliminin sözkonusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiş, karşı davasında ise; davacı/karşı davalı şirkete 2005-2006 döneminde teslim edilen kömürden 189 ton kısma tekabül eden 53.312,23 USD borcun ödenmediğini, ayrıca ikinci kampanya dönemi olan 2006-2007 dönemi için de 3000 tonluk sözleşme yapıldığını ve bu miktarın teslim edildiğini, fazla gönderilen 305 tonluk kömür bedelinin 86.023,08 USD olup, bu bedelin de ödenmediğini, böylece davacı/karşı davalı şirketin müvekkili şirkete toplam 139.335,00 USD borcunun bulunduğunu ileri sürerek, alacağın faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporları doğrultusunda, asıl dava yönünden.

07/07/2006 tarihli sözleşmedeki %25 tolerans şartını kullanmak isteyen davacının son teslim tarihinden önce davalı şirkete (tolerans hükmü çerçevesinde) ilave kömür ihtiyacını bildirmesi gerektiği, buna göre sözleşme süresi içerisinde ilave kömür talebini davalı yana bildirmediği, bu durumda toleranslı kömür talebini karşılayıp karşılamamak hususunda serbest olan davalının bu yöndeki tercihini toleranslı (ilaveli) kömür talebini karşılamamak yönünde kullandığı, davacının tazminat talebinin yerinde görülmediği, karşı dava yönünden ise;

uyuşmazlığın eksik kömür teslimi nedeniyle kesilen iade faturalarından, taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesi uyarınca düzenlenen penalite kesintilerinden, karar pulu kesintisine ilişkin düzenlenen faturadan ve 2005 - 2006 döneminin son partisinde teslim edilen kömürün miktarı ve bedeline ilişkin hususlardan kaynaklandığı, buna göre eksik kömür ve karar pulu kesintisi için davacı yanca düzenlenen faturanın sözleşme hükümlerine uygun olduğu, penalite kesintilerinin dayanağı partileri temsil eden kömür numunelerinin laboratuvar analiz raporu bulunduğu,

ancak davacı şirketçe yapılan penalite kesintilerinin sözleşme hükümlerine göre hesaplanmadığı, 2005 - 2006 döneminin son partisinde teslim edilen kömürün davacının fabrika sahasında bekletildiği ve bu arada ıslandığı, bu nedenle bu parti kömüre ağırlık eksiltmesi yapılmadan ...

Genel Müdürlüğünce belirlenen analiz raporuna göre nem içeriği ve penalite kesintisinin uygulandığı, tüm bu değerlendirmeler ışığında davalı/karşı davacının alacağının 54.512,00-USD olarak belirlendiği gerekçeleriyle asıl davanın reddine; karşı dava yönünden ise davanın kısmen kabulüne, 54.512 USD'nin karşı dava tarihinden itibaren Devlet bankalarınca USD cinsinden 1 yıl vadeli olarak açılmış mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davacı - karşı davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.