Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/68 K.2015/12260

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, diğer davalılar yönünden esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında 03/04/2006 tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında yatırım yapılarak, istasyon geliştirme desteği olarak, istasyon zemin betonu,istasyon bina inşaatı ve bunlarla sınırlı olmamak üzere benzeri mütemmim cüz niteliğinde yapıların giderlerinin müvekkili şirket tarafından karşılandığını, Rekabet Kurulu'nun kararı üzerine taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin Rekabet Kurulu'nun belirlediği süreyi aşan kısmının geçersiz hale geldiğini,

davalı bayinin sözleşmenin geçersiz hale gelen kısmı yönünden sebepsiz zenginleştiğini,davalılardan ...'a ait taşınmaz üzerinde müvekkili şirket lehine tesis edilen intifa hakkının davalı malik lehine terkinini sağlamak amacıyla müvekkili şirket tarafından 13.057,20 TL masraf yapıldığını, diğer davalılar ... ve ...'in imzaladıkları taahhütname ile davalı bayinin müvekkili şirkete olan bütün borçlarını müştereken ve müteselsilen üstlenmiş olduğunu iddia ederek,

taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin öngörülen tarihten önce sonlanması nedeniyle müvekkili şirket tarafından davalı şirkete yapılan ödeme kalemlerinin geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden kısmının dava tarihi itibariyle ÜFE oranında uyarlanıp amortisman uygulanarak güncellenmiş 21.376,77 TL'nin iktisap tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve KDV ile birlikte davalı şirket, ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsilini, intifa hakkının terkinini sağlamak amacıyla, davalı nam ve hesabına ödenmiş olan 13.057,20 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı malik ...'tan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin dava konusu taşınmazı ... İcra Müdürlüğü'nün 2009/268 sayılı dosyasında yapılan ihale sonucu satın aldığını, taşınmazın tapu kaydı üzerindeki intifa hakkının eski malik ... tarafından tesis edildiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın usulden reddini istemiştir. Diğer davalılara Tebligat Kanunu'nun 35.maddesine göre tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap verilmemiş ve duruşmalara katılım olmamıştır.

Mahkemece, yapılan yargılama ve toplanan deliller doğrultusunda, davacının terkin talebiyle ilgili ödediği harçları belgelendirmiş olmasına rağmen terkin edilen hususun kira şerhi olduğu, davalı ... ile davacı arasında sözleşmesel bir ilişkinin olmadığı, davalı ...'ın davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığı, davacının diğer talepleri yönünden, sözleşmenin öngörülen süreden önce sona ermesinde davalı bayinin kusurunun bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesinde sözleşmenin iki tarafın da kusurundan kaynaklanmayan nedenlerle sona ermesi halinde sabit yatırımların iadesine ilişkin bir düzenleme olmadığı,

kaldı ki ana bayinin sözleşme süresine bakılmaksızın sözleşme yaptığı bayisine mal satışı için gerekli donanımı sağlamak zorunda olduğu, sebepsiz zenginleşme koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden davanın esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin ... aleyhine yapmış olduğu temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı süresinden önce sona eren bayilik sözleşmesi uyarınca davalı bayiye yaptığı kalıcı izolasyon binası vb.tesisler nedeniyle alacak isteminde bulunmuştur.Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Bayilik sözleşmesi süresi gözetilerek , davacı dağıtıcı şirket tarafından davalı bayiye verilen kalıcı yatırımların sözleşmenin sona ermesinden sonra da faydalanıyor ve kazanç elde ediyorsa, iptal edilmiş olan süre dikkate alınarak davacı yararına alacağa hükmedilmesi gerekir. Mahkemece, yerinde inceleme yapılarak bu nitelikteki kalıcı yatırımların tespiti ve süreler dikkate alınarak bir alacağa hükmedilmesi gerekirken, inceleme yapılmadan eksik inceleme ile red kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.