Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/8982 K.2016/1310

Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabul, kısmen reddine, birleşen davanın ise kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl dosyada davacılar vekili, davacılardan ... ile diğer davacıların murisi ... arasında, 2011 yılında 240 ton buğday ve 600 ton pancarın davalıya satımı için yapılan anlaşma gereği, peşin alınan satış bedelinin teminatı olarak ... tarafından ....İcra Müdürlüğü'nün 2013/4768 sayılı icra dosyasından takibe konulan 8.000 TL, 60.000 TL ve 65.000 TL tutarındaki üç adet senedin, ... tarafından ise, aynı İcra Müdürlüğü'nün 2013/4770 sayılı icra dosyasından takibe konulan 56.000 TL ve 16.000 TL tutarındaki iki adet senedin teminat olarak verildiğini, daha sonra davacılar ...' ın 500 ton,

...' ın ise 100 ton olmak üzere toplam 600 ton pancarın davalının gösterdiği ...' a kantarda teslim edildiğini, muris ...' ın ise 140.780 kg buğdayı teslim ettiğini, teslim edilmeyen 99.220 kg buğday bedeli 54.984,41 TL ile takip tarihine kadar işlemiş 18.147,87 TL faizi toplamı 73.132,28 TL borç kaldığını belirterek, müvekkillerinin 2013/4770 sayılı dosyada takibe konu bonoların tamamından, 2013/4768 sayılı dosyada takibe konu bonoların ise 106.076,47 TL tutarındaki bölümü sebebiyle borçlu olmadıklarının tespitine ve alacaklı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini;

Birleşen davada ise davacı vekili, müvekkilinin keşide ettiği bononun, 100 ton pancara ilişkin peşin satış sözlemesi sebebiyle teminat olarak verildiğini, söz konusu pancarın teslim edildiğini iddia ederek, müvekkilinin davalıya ...İcra Müdürlüğü'nün 2013/4769 sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine ve alacaklı aleyhine % 20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir

Asıl ve birleşen dava bakımından davalı vekili, kararlaştırılan emtianın tesliminin davacılarca yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğini, ayrıca sözleşmelere konu buğday ve pancarın da teslim edilmemiş olduğunu, teslim edilmiş olsaydı davacıların bonoları teslim sırasında geri almış olmaları gerektiğini, dava konusu bonoların 2011 yılına ilişkin sözleşme sebebi ile verildiğine dair ispat yükünün davacılara ait olduğunu, müvekkili adına kantar fişi düzenlendiğini ancak pancar ve buğdayın başkalarına satıldığını, ayrıca müvekkili elinde davacıların verdiği başka bonoların da bulunduğunu savunarak, davaların reddini ve davacılar aleyhine %20 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılamada toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu bonoların teminat amaçlı olarak verildiğinin belirgin olduğu, bonoların malen kaydı taşıdığı, ancak davalı vekili bu senetlerin dava dilekçesinde açıklanan pancar satımı ve buğday satımı sebebiyle verildiğini kabul ettiğinden ispat yükünün malen kaydını talil eden alacaklıya geçtiği, alacaklının, satış konusu emtianın kendisine teslim edilmediğini, davacılardan alacaklı hale geldiğini kanıtlamak zorunda olduğu, davalı alacaklının emtianın kendisine teslim edilmemiş olduğuna ilişkin bir kanıt sunmadığı,

buna karşılık davacıların ise kantar fişleri ibraz ettikleri gerekçesi ile, asıl davanın kısmen kabul, kısmen reddine, ....

İcra Müdürlüğü'nün 2013/4768 sayılı dosyasında 78.015,59 TL asıl alacak, 26.959,52 TL işlemiş faiz bölümünden, davacı ...' ın, aynı Dairenin 2013/4770 sayılı dosyasında, 71.684,96 TL asıl alacak ve 20.113,65 TL işlemiş faiz bölümünden olmak üzere tüm davacıların borçlu olmadıklarının tespitine, fazlaya ilişkin istemin ve kötüniyet tazminatı isteminin reddine, birleşen davanın ise kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, buğday ve pancar satışı nedeniyle avans olarak alınan para karşılığında teminat amacıyla verilen senetler nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Davacılar, avans alınan para karşılığı, buğday ve pancarın davalı tarafa tesliminin yapıldığını, teminat amacıyla verildiği bildirilen dava konusu senetlerin bedelsiz kaldığını iddia etmişlerdir. Senetler, malen düzenlendiğinden ispat yükü davacı tarafta olacaktır.

Davacılar avans olarak alınan para karşılığında buğday ve pancar teslim ettiklerini kanıtlamak zorundadırlar. İspat yükünün davacı taraf üzerinde bulunduğu gözetilmeksizin yanılgılı gerekçe ile “davalı alacaklının emtianın kendisine teslim edilmemiş olduğunu ispatla sorumludur” şeklinde gerekçe oluşturarak davanın kabulü yoluna gidilmesi isabetsiz olup,bozmayı gerektirmiştir.