Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/9437 K.2016/1030

Taraflar arasındaki tazminat ve alacak davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı-karşı davalı vekili, müvekkilinin davalı ile finansal kiralama sözleşmesi ve çıplak gemi kiralama kontratı imzaladığını, kiralanan ... isimli yük gemisine davalının başka gemilerinin borcu nedeniyle ... Mahkemesi tarafından ihtiyati tedbir konulduğunu, geminin seferden men edildiğini, gemi üzerine hacizler konulduğunu, bu durumdan davalının ihtarname ile haberdar edildiğini, geminin tutulması ile birlikte müvekkilinin zilyetlik durumunun sona erdiğini ileri sürerek finansal kiralama sözleşmesinin feshini ve bu sözleşme nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitini, sözleşme kapsamında verilen kambiyo senetlerinin iptalini, ipoteklerin fekkini, oluşan zararının bir kısmının dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi kurulduğunu, bu sözleşme hükümleri gereğince müvekkilinin sadece mülk sahibi olduğunu, başka bir sorumluluğunun olmadığını, iddia edildiği gibi ihtiyati tedbir konusu alacağın müvekkilinin borcundan değil, müvekkilinin başka bir sözleşmeye konu gemisine ait sözleşme alacaklısının borcu nedeniyle tedbir uygulandığını, kiralanan geminin seferden men edilmesi kararının hukuka aykırı olduğunun tespit edilerek gemi üzerindeki haciz ve tedbirlerin kaldırıldığını, bu işlemler nedeniyle müvekkilinin kusurlu olmadığı gibi sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini;

karşı dava olarak dava konusu geminin aynen iadesini, bu mümkün olmazsa geminin bedelinin ve ayrıca sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının faiziyle tahsilini istemiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın finansal kiralama sözleşmesi ve çıplak gemi kiralama kontratından kaynaklandığı, tarafların taleplerinin TTK 'nın Deniz Ticareti kitabında düzenlenen alacaklara ilişkin olduğu, donatan sıfatının tespiti, tarafların yükümlülüklerinin tartışılması, sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediğinin değerlendirilmesi gerektiği, deniz ticaretine ilişkin davalara bakmakla görevli ...Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkemeleri arasında görev ilişkisi bulunduğu, mahkemenin görevinin dava şartı olduğu ve yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekillerince temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık taraflar arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı dava dilekçesinde.

“25.06.2008 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin ve, bu sözleşme nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitini, finansal kiralama sözleşmesi kapsamında verilen kambiyo senetlerinin bedelsizlik sebebiyle iptalini ve ipoteklerin fekkini, toplam 1.752.748 USD tutarındaki alacaklarından şimdilik 500.000 TL nin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini” talep etmiştir.

Davalı karşı davasında da “finansal kiralama sözleşmesine konu, mülkiyeti müvekkilinin şirketine ait olan yük gemisinin aynen teslimini, aynen teslimde fiili imkansızlık oluştuğu takdirde imkansızlığın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek akdi faiz ile birlikte bedelinin davalıdan tahsilini, sözleşmenin feshi nedeniyle bütün borçlar muaccel hale geldiğinden FKK' nın 25. maddesi ve sözleşmenin ilgili maddeleri gereği bütün kira, gecikme faizi ve masraf bedelinin davalı karşı davacıdan tahsilini” istemiştir.

Bu nedenle uyuşmazlık deniz ticaret hukukundan kaynaklanmayıp, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmış olması nedeniyle mahkemece yargılamaya devam olunarak davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.