Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/12374 K.2017/6660

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin çekin yetkili hamili olduğunu ve ticari iş nedeniyle müvekkiline intikal ettiğini, çekin yasal süresinde bankaya ibraz edilmediğini,... 4. İcra Müdürlüğü’nün 2012/4429 Esas sayılı dosyasıyla takip başlattıklarını, davalının suiniyetli itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının çeke müsteniden ilamsız takip başlattığını, yani davacının doğrudan doğruya temel ilişkiye dayanarak bir tahsil davası açmayıp sebepsiz zenginleşmeye dayandığını, bu durumda ispat kuralı gereğince çekin verilmesine ilişkin temel ilişkiyi ispatlaması gerektiğini, müvekkilinin davacı şirket ile hiçbir münasebeti, ticari ilişkisi mevcut olmadığını belirterek, davanın reddi ile tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı, dava dışı ...nın satın aldığı otomobil alım-satımına davacının kefil olmasının istendiği, davacı tarafın bunun üzerine verilen bonoya kefil olduğu, ...nın verdiği müşteri çekini kendi adına düzenleterek, kefil olduğu alacağa karşılık olarak bu çeki aldığı, bononun bedelinin ... tarafından ödenmemesi üzerine davacının ödeme yaptığı, davacının ödeme yapmasına rağmen çek bedelini tahsil edemediği,

süresinde bankaya ibraz edilmeyen veya zamanaşımına uğrayan çeke dayanarak keşideciye karşı ise sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca müracaat edebileceği, bu durumda davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlü olduğu, davalının savunmalarının ispatına yönelik bir delil sunmadığı, bu durumda TTK'nun 732 (ETK 644'de) kapsamında davacının iddialarını çek, tanık beyanları ve dosyadaki diğer delillerle ispat ettiğinin kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, asıl alacağın %20 oranında tazminatın yapılan yargılama sonucunda davalı-borçludan tazminine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davaya konu çekte davacı lehtar, davalı ise keşideci konumundadır. Davacı bu durumda ancak temel ilişkiye dayanarak alacak isteminde bulunabilir. Somut olayda TTK'nın (644) 732. maddesinde öngörülen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılamaz. Davacı dava dilekçesinde de, açıkca sebepsiz zenginleşmeye dayanıp, temel ilişkiye dayanmadığından mahkemece davanın reddi gerekirken kabulü doğru görülmemiştir.