Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/1528 K.2016/13294

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın ..., ..., ...Turizm Kuyumculuk Paz. Yat. San. ve Tic. A.Ş. yönünden reddine, ... yönünden kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... ve davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan ...Turizm Kuyumculuk Paz. Yat. San. ve Tic. A.Ş.'den alacaklı olduğunu, şirket yetkilileri olan ... ve ... ile yapılan borç mutabakatına istinaden davaya konu senedin de aralarında bulunduğu bir takım senetlerin bedeli ödenmeksizin iade edildiğini, ancak diğer davalı ... ile anlaşarak borç senetlerini bu davalıya devrettiklerini, ...'ın da müvekkili hakkında takip başlattığını ileri sürerek, bono ve takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine, takip dosyasına haciz baskısıyla ödenen 28.777 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar hakkında kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., senedi davacıdan ciro ile aldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Turizm Kuyumculuk Paz. Yat. San. ve Tic. A.Ş. vekili, husumet itirazında bulunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılar ..., ... vekili, sözleşmenin davacının baskısıyla imzalandığını fakat uygulanmadığını, senetlerin müvekkilerine iade edilmediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalılardan ...Turizm Kuyumculuk Paz. Yat. San. ve Tic.

A.Ş. arasında borcun tasfiyesi konusunda imzalanan 10/09/2009 tarihli protokolde, borç 2.100.000 Euro olarak belirlenerek önceden alınan 23 senetten 8'inin davacı tarafından iadesinin kararlaştırıldığı, anlaşma kapsamında davaya konu senedin iade edildiği, dosya kapsamından, senedi takibe koyan ...'ın diğer davalılarla ortak olduğu anlaşıldığından kötüniyetli olarak kabulü gerektiği, kaldı ki ödememe protestosu çekmeyen davalının ciranta olan davacıya karşı müracaat hakkını da yitirdiği, keşideci ...Turz.

Kuyumculuk Paz. Yat. San. ve Tic. A.Ş ve ortakları ... ve ... yönünden husumet bulunmadığı gerekçeleriyle, davanın ...Turz. Kuyumculuk Paz. Yat. San. ve Tic. A.Ş. ve ortakları ... ve ... yönünden reddine, davalı ... yönünden kabulüne, davacının senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına ödenen 28.777,35 TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... ve davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davalı ...'ın temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede, TTK 626 ve TTK 642/2 (730) maddesi uyarınca, davalı alacaklı ödememe protestosu çekmediğinden, kambiyo hukukundan kaynaklanan hakları yitirilmiş olup kendisinden önceki cirantaya karşı kambiyo yoluyla icra takibi yapamaz ise de, senet üzerinde ...'ın davacıdan sonraki ciranta olduğu ve hamil sıfatıyla ilamsız takip başlattığı anlaşılmaktadır.

Hamil ... kendisinden önceki ciranta davacıya karşı aradaki temel ilişkiyi kanıtlamak suretiyle alacak talebinde bulunabilir.

Somut olayda, mahkemece, dava konusu senedin davalı ...'ın temel ilişkiye dayalı alacağı bakımından yazılı delil başlangıcı olduğunun kabulü ile ispat yükünün davalıda olduğu gözetilerek, davalı ...'a temel ilişkiyi kanıtlama imkanı verilip, bu konudaki delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir inceleme yapılmadan, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.