Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/16915 K.2018/3466

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucu ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Dava konusu bononun düzenleyeni dava dışı ..., lehtarı ve ilk cirantası ..., sonraki cirantası ... ve en son cirantası ve hamili davalı ...’tür. Bononun vadesi ise 30.12.2000 tarihidir. Bono vade tarihinden sonra süresi içinde protesto edilmemiştir. Davalı alacaklı..., ... 9. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2008/69 değişik iş sayılı dosyasında verdiği savunmasında, dava konusu bononun ciro edilerek 2003 yılında kendisine verildiğini, bu senetle ilgili ...

3. İcra Müdürlüğü’nün 2003/9558 esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini ifade etmiştir. TTK. m. 690 (6762 sayılı TTK. m. 602) uyarınca vadenin geçmesinden sonra yapılan ciro, vadeden önce yapılan bir cironun hükümlerini doğurur; ancak, ödenmeme protestosundan veya bu protestonun düzenlenmesi için öngörülmüş sürenin geçmesinden sonra yapılan ciro, sadece alacağın temliki hükümlerine tabidir.

Davalı-alacaklının hak sahibi olması için alacağın temlikinin TBK. m. 184 (818 sayılı BK. m. 163) uyarınca yazılı şekilde yapılması gerekir. Öncelikle davalı-alacaklı dava konusu bonoda mündemiç olan alacağı temlik aldığını ispat etmelidir. İspat edemediği halde cirantalara başvuru hakkı bulunmamaktadır. Mahkemece bu yön gözetilerek ve değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

KARŞI OY YAZISI

Davacı ... dava konusu bononun lehtarı ve ilk cirantası, davacı ... ise bononun ikinci cirantasıdır.

Davalı ... bonunun hamili olup; 20.12.2000 tarihli bonoyu süresi içinde protesto ettirmemiştir.

Bu itibarla davalı hamil sadece bono keşidecisine karşı takip yapabilir ve davacılara karşı müracaat hakkını kaybetmiştir.

Davalının ceza davasında verdiği ifadesindeki bononun kendisine 2003 yılında ciro ile verildiği şeklindeki beyanı, davalıya takip hukuku bakımından her hangi bir hak tanıyacak nitelikte değildir.

Mahkemece davacıların menfi tespit davasının açıklanan gerekçesiyle kabulü gerekirken yazılı şeklide reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yerel mahkeme kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan saygıdeğer çoğunluğun farklı gerekçeye dayalı bozma kararına muhalifim. 21.06.2016