Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/19663 K.2017/1658

Taraflar arasındaki bedel iadesi ve tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin internet aracılığı ile davalıdan makine satın aldığını, müvekkiline gönderilen ürünün ayıplı ve parçaların eksik olduğunu, faturanın geç gönderilmesi nedeniyle cayma hakkının kullanılamadığını ileri sürerek, Tüketici Mahkemesi sıfatıyla açılan davada, müvekkilinin ürün için ödediği bedelin ve taşıma masraflarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf, satılan ürünün ticari bir ürün olduğunu, davanın Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, genel yetki kuralına göre ... mahkemelerinin yetkili olduğunu, ürünün ayıplı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu makinenin ticari nitelikte olduğu, davaya Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılamayacağı, davada genel yetki kuralına göre davalının ikametgahı olan ... Asliye Ticaret Mahkeme'lerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava ayıplı mal satışı nedeniyle satışın iptali, yapılan ödemelerin ve taşıma masraflarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece tensip tutanağında alınan karar gereğince davaya Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılmasına karar verilmiş ise de; dava konusu makinanın bilirkişi raporunda ticari maksatla kullanıldığı bildirilmekle davanın Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görülmesine karar verilmiş, bilahare HMK'nın 6.maddesi uyarınca genel yetkili mahkemenin davalı gerçek ve tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu belirtilerek yetkisizlik kararı verilmiştir.

Mahkemece dava Ticaret mahkemesi sıfatıyla görülmesine karar verilmiş ise de; mahkemece bu konuda yapılan araştırma ve inceleme yetersizdir. Ticari davalar 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde sayılmış olup aynı maddenin 1. fıkrasının a, b, c, d, e ve f bentlerinde sayılan hususlardan doğan davaların taraflarının tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava oldukları belirtilmiştir.

Mutlak ticari davalar dışında bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğmuş olması gerekir. 6502 sayılı Kanunun 73. maddesinde bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa Tüketici Mahkemesinin bakacağı öngörülmüştür.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı Yasa kapsamında olduğunun kabul edilebilmesi için taraflarından birinin tüketici olması gerektiği, yine aynı Yasanın 3/k maddesinde tüketicinin, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek ve tüzel kişi olduğu belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece tüketicilerin satın aldıkları malın ticari ve mesleki faaliyet amacıyla alınıp alınmadığının araştırılması gerekir. Somut olayımızda davacımız gerçek kişi olup tacir değildir.

Yalnızca satıma konu malın niteliğinin ticari maksatla kullanılan makinelerden olduğunun tespiti yeterli olmayıp eğer satın alınan kişi tarafından söz konusu mal ticari veya mesleki amaçlarla satın alınmamış ise uyuşmazlığın konusu iş TTK'nın 4/1 maddesi uyarınca ticari dava sayılması mümkün değildir.

Mahkemece davacının hangi meslekle iştigal ettiği, söz konusu malın ticari veya mesleki amaçlarla kendi adına veya bir başkası adına satın alınıp alınmadığı hususlarında araştırma yapılıp, davacı söz konusu malı kendi veya bir başkası adına ve ticari veya mesleki amaçla almamış ise davacının 6502 sayılı Kanunun 3/k maddesi uyarınca tüketici olduğunun kabulü ile öncelikle görev hususu gözetilmek suretiyle davaya Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.