Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/4335 K.2016/15702

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... arasında ...Bayilik Anlaşması imzalandığı, davalının iş yerini sözleşme süresi içerisinde bildirimde bulunmadan kapatmak suretiyle sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, davalı ...’ın sözleşmeyi müşterek ve müteselsil borçlu olarak imzaladığını, davalı ...

(Ateş)’in maliki olduğu taşınmazı borçların teminatını teşkil etmek üzere 60,000 TL bedelli ipotek tesis ettiğini ve aynı zamanda ipotek resmi senedinde müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduğunu ileri sürerek, 25.000 Amerikan Doları cezai şartın 10/02/2012 tarihinden itibaren Amerikan Dolarına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte olmak üzere fiili ödeme tarihindeki Türk lirası karşılığının ve şimdilik 15.067,50 TL kar mahrumiyeti alacağının aylık % 15 faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil olarak tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacı şirketle müvekkili ... arasında tüplü bayilik sözleşmesinin akdedildiğini, sağlık sorunları sebebiyle tüp işini bırakmak zorunda kaldığını, sözleşmenin feshinin haklı bir fesih olmadığını, müvekkili ...’ın kefaletinin geçerli olmadığını, müvekkili ...’ın davada pasif husumet ehliyeti olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Yargılama sırasında alacak ... A.Ş.’ye temlik edilmiştir.

Mahkemece toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre, taraflar arasındaki tek satıcılık sözleşmesi gereğince davacının sözleşme yaptığı bayilerle 5 yıllık süreyle ticari faaliyet sürdürmelerini beklemesinde haklı ve korunmaya değer menfaatinin olduğu,

davalı bayi ...’in rahatsızlığı sebebiyle faaliyeti sürdüremeyecek olsa bile bayi sahibinin yanında çalıştırdığı yardımcıları aracılığıyla işi sürdürmesinin mümkün olduğu bu sebeple davacının sözleşmeyi iş yerinin kapatılması sebebiyle sözleşme hükümlerine dayanarak fesh etmesinin haklı bir fesih sayılacağı, sözleşmede davalı ...’ın müştereken ve müteselsilen borçlu sıfatı ile imzasının bulunduğu, sözleşmede davalı ...’ın imzasının bulunmadığı,

ancak üzerine kayıtlı olan konutu davalı ...’in doğmuş ve doğacak muhtelif borçlarından dolayı BP Gaz lehine ipotek tesis edildiği ve cezai şart yoksun kalınan kardan sorumlu oldukları gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede, taraflar arasındaki 06/10/2008 tarihli sözleşme, “BP Gaz Standart ...Bayilik Anlaşması” olup 5 yıl süre ile geçerlidir. Sözleşme davalı ...’in iş yerini kapatması nedeniyle davacı tarafından 18/01/2012 tarihinde haklı nedenlerle fesih edilmiştir. Davacı sözleşmenin 22. maddesi uyarınca cezai şart ve kar kaybını aynı zamanda isteyebilir.

Kar kaybının sözleşmedeki şartlara göre davacının aynı bölgede yeniden bayilik tesis edebileceği makul süreye göre belirlenmesi gerekirken gerekçeleri gösterilmeden kar kaybının 15 gün olarak dikkate alınması doğru görülmemiştir.

Ayrıca TTK. m. 22 ve TBK. m. 182 uyarınca tacir, kural olarak sözleşmede kararlaştırılmış cezai şartın indirilmesini isteyemez ise de, kararlaştırılan cezai şart, davalının ekonomik olarak mahvına yol açacak derecede fahiş ise durumuna uygun bir indirim yapılabileceği Yargıtayca kabul edilmektedir.

Bu yönden davalının bilançosu ve ticari defterleri incelenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.