Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/437 K.2016/9106

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı tarafından müvekkiline 2 adet çekin keşide edilerek teslim edildiğini, çeklerin müvekkilinin aracından çalındığını, çeklerin iptali için dava açıldığını, çeklerin iptal edildiğini ve kararın kesinleştiğini, davalı borçluya ve vekiline durumun bildirilip ilgili bankaya da tedbiren mahkeme tarafından ödemeden men yasağı konulduğunu söz konusu çeklerin ...11.İcra Müdürlüğünün 2013/8066 sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, ancak davalının ödeme yapmadığını ve takibe itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline ve %20 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacıyı tanımadığını, çek iptali kararının maddi anlamda kesin delil olmadığını, davacının takip talebine çek sureti veya anılan çeklerin meşru hamili olduğuna dair belge eklemediğini, alacaklı tarafından müvekkilinden karşılığının ödenmesi istenilen çeklerden birinin ...30.İcra Müdürlüğünün 2012/29540 sayılı dosyası ile... adlı bir şahıs tarafından takibe konulduğunu, davacı ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığı için davacının müvekkilinden bir hak ve alacak talep edemeyeceğini, anılan kararın müvekkiline ibraz edilerek ödeme talebinde bulunulmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, zayi olması nedeniyle çek iptal kararı verilen takibe konu olan çeklerden 25.000,00-TL bedelli Z.5905311 nolu 17/11/2012 keşide tarihli çeke ilişkin dava dışı... tarafından dosyamız davalısı ... hakkında borçlu sıfatıyla...30.İcra Dairesinin 2012/29540 sayılı takip dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine karşı ...

23.İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/145 E.sayılı dosyasında takibin iptali istemiyle dava açtığı ve yapılan yargılama sonunda da davalının şikayetinin kabulü ile takibin şikayetçi olan ... yönünden iptaline karar verildiği, kararın Yargıtay'dan geçmek suretiyle kesinleştiği, yine İstanbul 30.İcra Dairesinin 2012/29540 sayılı takip dosyasında 17/11/2012 keşide tarihli çeke ilişkin olarak dosyamız davalısı ... dışında borçlu sıfatıyla hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatılan...'ın da takibin iptali istemli olarak ...

23.İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/818 esasında dava açtığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda borçlu .... yönünden de takibin iptaline karar verildiği ve bu kararın da Yargıtay'dan geçmek suretiyle kesinleştiği, takibe konu diğer çek yönünden henüz ortaya çıkmış bir çek hamilinin bulunmadığı, 3. bir kişinin dava konusu çeklere dayalı olarak davalıdan talepte bulunmadığı,

davalının çeklerin varlığını kabul ettiği, davalının takip talebiyle birlikte temerrüde düştüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ...11.İcra Dairesinin 2013/8066 sayılı takip dosyasına davalının yapmış olduğu itirazının 2 adet çek bedeli olan 50.000,00-TL yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, işlemiş faiz yönünden istemin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, alacak likit olduğundan asıl alacak miktarı olan 50.000,00-TL'nın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 2 adet çekin zayi edildiği iddiası ile açılan dava sonucunda alınmış olan kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali kararına dayanılarak girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı, iptal kararının hamili durumundadır. Yerel mahkeme gerekçesinde de açıkça belirtildiği üzere, iptal kararı hamili, zayi edilen senet yerine yeni bir senet düzenlenmesini isteyebileceği gibi senetsiz olarak alacağını talep etme hakkına da sahiptir. (6102 sayılı TTK.nın md.652/1) Alacak muaccel ise iptal kararının verilmesi ile karar hamili başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, kimliğini ispatlayarak borçlulardan ifa talebinde bulunabilir.

Borçlu, iptal kararı hamilinin sadece kararı ibraz etmesi ve kararda adı geçen alacaklının kendisi olduğunu ispatlaması üzerine, ağır kusur ve hilesi bulunmaksızın borcunu ifa ederse borcundan kurtulur (6102 sayılı TTK.nın md.646/2). Kuşkusuz borçlu, iptal kararı hamilinin gerçek hak sahibi olmadığını savunabilir ve böyle bir savunmanın yerinde olduğunun saptanması durumunda ödeme yapmaktan kaçınabilir.

Ancak somut olayda özellikle çeklerden biri yönünden dava dışı... tarafından davalı aleyhine başka bir icra dosyasından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine girişilmiş, ancak davalının talebi üzerine .... 23.İcra Mahkemesi 2013/145 Esas sayılı dosyası üzerinde o icra takibinin alacağın muaccel hale gelmediği gerekçesiyle iptal edildiği ve kararın Yargıtay’ca onanmış olduğu dosya içeriğinden anlaşılmıştır.

Diğer çek ile ilgili olarak girişilmiş başka bir takip bulunmadığı gibi diğer çek yönünden hak iddia eden başkaca bir kişi de ortaya çıkmadığından, 25.10.2012 keşide tarihli 25.000 TL.bedelli çek yönünden kabul kararı verilmesinde isabetsizlik yoksa da 17.11.2012 keşide tarihli 25.000 TL.bedelli çek bakımından verilen ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen ...23.İcra Hukuk Mahkemesi kararı ile bu çekin zayi belgesi alan davacı dışında üçüncü bir kişinin elinde olduğu saptandığından 17.11.2012 keşide tarihli çeke yönelik davanın reddi gerekirken bu çek yönünden de kabul kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Öte yandan dava konusu çeklerin toplam miktarı 50.000 TL.olup, mahkemece bu miktara hükmedildiğine göre hükmedilen miktar üzerinden karar ve ilam harcı alınması gerekirken, eksik harca hükmedilmiş olması da kabul şekli itibariyle doğru görülmemiştir.