Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/7795 K.2016/14411

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin incelenmesi sonucunda kararda yazılı nedenlerden dolayı ihtiyati haciz talebin reddine yönelik olarak verilen kararın süresi içinde ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- KARAR -

İhtiyati haciz talep eden .... vekili, müvekkilinin 03/02/2016 vade tarihli 200.000 TL miktarlı emre muharret senet kapsamında davalılardan 20.000 TL alacaklı olup vadesi geldiği halde senet bedelinin ödenmediğini, borçluların mal kaçırma hazırlığı içinde olduklarını, alacağın rehinle temin edilmediğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece talebin dayanağı olan senedin faktoring sözleşmesinin teminatı olarak alındığının dosya içeriğinden anlaşıldığı, sözleşme gereği temlik alınan ve alacağa esas olan çekin ise vadeli çek olup henüz vadesinin gelmediği, 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 3/8. maddesi uyarınca böyle bir çeke dayanılarak hukuki takip yapılamayacağı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karar ihtiyati haciz talep eden vekilince temyiz edilmiştir.

İİK’nun 258/1. maddesi uyarınca ihtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur. İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı vekili, dayanak olarak bono örneğini dilekçe ekinde sunmuş ise de, yerel mahkeme kararında sözü edilen çek örneğini eklemediği görülmüştür. ... ve .... keşideci (temyiz eden), ... aval veren,... ise lehtar durumundadır..... ile ....Pazarlama Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... sözleşmesi akdedildiği, ...’in ise sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı dosyada bulunan sözleşme örneğinden anlaşılmaktadır.

Talep tarihinde yürürlükte bulunan 6361 sayılı ...Kiralama ... ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2. maddesine göre; “... Şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.”

04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren ... İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik’in 8/1. maddesinde de; “ Faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetdeki ciro silsilesinde Kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak görülen kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturalardaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir” hükmüne yer verilmiştir.

İhtiyati haciz talebine dayanak yapılan bono, 6361 sayılı Yasanın 9/2. ve ilgili yönetmeliğin 8/1. maddesindeki unsurları taşımadığından talep edenin belirtilen yasa ve yönetmelik hükümleri karşısında bu bonoya dayanan talebi yerinde değildir.

... Şirketleri, temlik aldıkları alacağın ödenmemesi riskine karşılık müşterisinden ayni ve şahsi teminat alabilecekleri gibi teminat niteliğinde kambiyo senetleri de alabilirler.

Somut olayda talebin dayanağı olan bononun bu anlamda bir teminat senedi olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Nitekim, yerel mahkemece de bu husus isabetle değerlendirilmiştir.

Ne varki,... İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8/2. maddesine göre; “ Müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için; alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi veya diğer senedin ilgililerine finansman sağlanmaması, Kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi veya diğer senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi gerekir.”

Somut olayda, talep eden vekilince yönetmeliğin 8/2. maddesinde öngörülen şartların gerçekleştiğini gösteren bilgi ve belgeler dilekçe ekinde sunulmamıştır. Bu nedenle yerel mahkeme kararında belirtilen ve yukarıda açıklanan gerekçelerle usul ve yasaya uygun bulunan kararın onanması gerekmiştir.