Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/1779 K.2019/1320

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının davalıdan ürün sipariş ettiğini, bu sipariş karşılığı davaya konu çeki ciro ederek davalıya teslim ettiğini, davacının sipariş ettiği ürünleri teslim etmediği gibi çeki de iade etmediğini, davacının tacir olduğunu, davacı ile davalı arasında belirtilen olay haricinde borç doğurabilecek hiçbir hukuki veya ticari ilişki olmadığını ileri sürerek, dava konusu çekin iptali ile davacının davalıya borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, icra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkemenin HMK’nın 6. maddesi uyarınca davalının ikametgahı mahkemesi olduğunu, davalının ikametgahının ... olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davada ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının iddiasını HMK’nın 200. maddesi gereğince yazılı delille ispat etmesi gerektiğini, davalının tacir olmadığı dolayısıyla ticari defter tutma yükümlülüğünün de olmadığını, davacının kendi ticari defterleriyle davasını ispatlayamayacağını belirterek davacının davasının reddine ve davacı aleyhine çek tutarının %20’si oranında tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu çekin keşide yerinin ... olması nedeniyle yetki itirazının reddine karar verildiği, davacıya ait yevmiye defterinin usulüne uygun olarak tutulduğu, çekin davalıya avans olarak ciro edildiği ve yıl sonu kapanış kaydına kadar avans hesabının kapatılmadığı, karşılığında herhangi bir mal ya da hizmet teslim alınmadığının tespit edildiği, mahkemece davalıya yemin hakkının hatırlatıldığı, davalı tarafından yemin deliline başvurulmayacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava bedelsizlik nedeniyle çekten dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava konusu çek kambiyo senedi niteliğinde olup sebepten mücerrettir. Bedelsizlik iddiasının yazılı delille ispatı gerekir.Davacının tek taraflı olarak düzenlemiş olduğu ticari defterleri bedelsizlik iddiasını ispatlamaya yeterli değildir. Mahkemece bu husus gözönüne alınmaksızın yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.