Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/3303 K.2019/5352

Taraflar arasında görülen menfi tespit davası hakkında Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen davanın reddine yönelik 2015/802 esas ve 2017/35 karar sayılı ve 02.02.2017 tarihli hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması sonucunda Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından verilen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulmasına yönelik kararın davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi,gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacı şirket ile davalı ...'ın resmiyette sahibi olduğu ...

Hafriyat arasında 05.08.2015 tarihli İş Makinesi Alım Satım Sözleşmesi yapıldığını ve 75.000,00 TL bedel karşılığında 1986 model 0080 seri nolu Komatsu D 75 A-1 Paletli Dozer'in davalı tarafından davacı şirkete satılıp fiilen teslim edildiğini, satış bedeline karşılık davacı şirkete ait üç adet çek verildiğini, sözleşmeye göre 30/11/2015 tarihli 50.000,00 TL tutarlı çek ile 10.000,00 TL tutarlı çekin teminat gibi davalının elinde bulundurularak bedelleri elden tahsil edildiği zaman davacı şirkete iade edileceğini,

iş makinesinin sorunsuz olduğu taahhüt edilerek satılmış olmasına rağmen sadece bir ay kadar sonra motor bölümünde geçmiş kullanıma bağlı büyük bir arıza meydana geldiğini ve 22.000,00 TL'lik masraf yapıldığını, davalı ile yapılan görüşmede zararın yarı yarıya paylaşılacağı hususunda anlaşmaya varılmış ise de davalı tarafın taahhüdünü yerine getirmediğini, ayrıca sözleşmenin üzerinden üç aylık süre geçmiş olmasına rağmen davalı tarafça fatura düzenlenmediğini ve iş makinasının resmi devrine ilişkin yükümlülüğün yerine getirilmediğini ileri sürerek,

toplam 75.000,00 TL bedelli üç adet çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çeklerin davacıya iadesine veya iptaline, bu süreçte çeklerin tahsili halinde ise çek bedellerinin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, satılan iş makinesinin ikinci el olup garanti süresinin bulunmadığını, satıştan bir ay sonra meydana gelen arızanın satıcı ile ilgilendirilip talepte bulunulmasının hukuksal bir dayanağı olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre faturanın 30/10/2015 tarihinde kesileceğini ve aynı tarihte ilk çek bedelinin ödeneceğini, fakat davacı şirket tarafından çek bedelinin ödenmediğini, davalının faturayı 01/11/2015 tarihinde kesmiş ve sözlü olarak da ihbarda bulunmuş olmasına rağmen davacı tarafça alınmadığını, yükümlülüklerini ihlal etmemiş olan davalının satışa konu iş makinesini de fiilen davacıya teslim ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında iş makinesi alım satım sözleşmesi yapıldığı, davacı tarafça iş makinesinin teslim alındıktan bir ay sonra arızalandığı ve arızanın geçmişe yönelik kullanımdan kaynaklandığı iddia edilmiş ve makinenin faturalandırılıp devrinin yapılmadığı belirtilmiş ise de; alınan bilirkişi raporunda iş makinesindeki arızanın motorun yağsız kalmasından kaynaklandığı ve makine operatörü tarafından kolaylıkla anlaşılabileceğinin belirtildiği,

makinenin teslim alındıktan bir ay sonra arızalanmış olması nedeni ile satıcı davalının bu arızadan sorumlu tutulamayacağı, sözleşmede araca ilişkin faturanın ne zaman düzenleneceğine dair bir hükmün bulunmadığı, 30/10/2015 vadeli çekin faturalandırılmada kullanılacağının belirtilip bu tarih gelmeden davanın açıldığı, araca ait faturanın 01/11/2015 tarihinde düzenlenip karşı tarafa noter kanalı ile gönderildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, taraflar arasında 05/08/2015 tarihli sözleşmenin imzalandığı ve dava konusu dozerin bedelinin 75.000,00 TL olarak kabul edildiği ve bedelin de üç ayrı çek ile ödeneceğinin düzenlendiği, çeklerden iki tanesinin elden nakit olarak tahsil edileceğinin de belirtildiği, böylece taraflar arasındaki ihtilafın Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği gereğince iş makinesi sayılan dozerin Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı olup, olmadığı, böylece iş makinesinin devrinin resmi şekilde yapılıp yapılmadığı noktasında toplandığı,

tarafların adi yazılı şekilde yaptıkları sözleşme ile iş makinesinin devri konusunda anlaştıkları, oysa Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği gereğince iş makinesinin devrinin geçerli olabilmesi için noterlikçe yapılması gerektiği, noterlikçe yapılmayan devir sözleşmesinin geçerli olmadığı, davacının da bu nedenle 14/10/2015 tarihli ihtarnameyle resmi devrin yapılmasını istemesi karşısında davalının da kendisine gönderilen ihtara rağmen noterlikte iş makinesinin devrini yapmadığı,

davacının da haklı nedenlerle dava açarak sözleşmeyi fesh ettiği, bu durumda geçersiz sözleşmeye dayanılarak verilen bedelin ve çeklerin iadesini davacının isteyebileceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/02/2017 tarih, 2015/802 Esas, 2017/35 Karar sayılı ilamının kaldırılmasına,

davacının davasının kabulü ile davacı şirkete ait Akbank ... şubesinden alınan 30/10/2015 tarih Z0418291 seri nolu 15.000,00 TL tutarlı çek, 30/11/2015 tarih Z0418292 seri nolu 10.000,00 TL tutarlı çek ve 30/11/2015 tarih Z0418293 seri nolu 50.000,00 TL tutarlı çek olmak üzere üç adet çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının fazlaya dair zararına ilişkin maddi ve manevi tazminat talep haklarının saklı tutulmasına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.