Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/3639 K.2019/1275

Davacı ... Metal Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.vek.Av.... ile davalı 1- ... vek. Av. ... 2- ... Mad. Taş. İnş. Pet. Med. İth. İhr. Ltd. Şti. arasında görülen dava hakkında ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesin'den verilen 12.11.2015 gün ve 2013/568 E.-2015/1416 K. sayılı hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 20.02.2017 gün ve 2016/10629 -2017/1270 E.-K. sayılı ilamına karşı davacı vekili tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, davacı-borçlu ... Metal Ltd.Şti tarafından davalı-alacaklı ...’ın ... 4.İcra Müdürlüğü’nün 2010/3365 Esas sayılı takip dosyası üzerinden yaptığı takip hakkında takip alacaklısı ... ve takip dayanağı çek keşidecisi ... Ltd. Şti’ne karşı açılmış menfi tespit davasıdır.

1)Takip dayanağı çek incelendiğinde, hamiline yazılı olarak düzenlendiği davalı ... Ltd.Şt’nin keşideci ve davacı ... Metal Ltd.Şt’nin birinci ciranta olduğu görülmektedir.Bu durumda davalı ... Ltd.Şti bu çeke göre davacı ... Metal Ltd.Şti’ne borçlu olduğu gibi bu çeke dayalı olarak davacıdan herhangi bir alacak talebinde de bulunmamıştır. Hal böyle olunca davacı tarafından davalı ... Ltd. Şti’ne karşı açılan menfi tespit davasının pasif dava ehliyeti yokluğu nedeni ile reddi gerekirken farklı gerekçe ile reddedilmesi doğru olmamıştır.

2)Davacının takip alacaklısı ... hakkında açtığı davaya gelince; mahkemece Dairemizce yapılan bozmaya uyulmuş olmasına rağmen, bozma gereğince bir değerlendirme yapılmamıştır. 6762 sayılı TTK’nun 705/1 maddesi (6102 s.TTK’nun 793/1.md) göre ‘‘Protestonun keşidesinden veya aynı mahiyette bir tespitten yahut ibraz müddetinin geçmesinden sonra yapılan bir ciro, ancak alacağın temliki hükmünde tutulur ve böyle bir temlikin neticelerini doğurur’’ hükmünü amirdir.

Takip dayanağı çekin incelenmesinden, çekin bankaya ibrazından önceki son cironun İdris İlkkan’a ait olduğu anlaşılmaktadır. Çekin ibraz edildiği muhatap bankanın vekili olarak hareket eden bankanın 15.06.2009 tarihli karşılıksız şerhinden sonra ... isim ve imzası bulunmamakta ise de bu şahıs çekte ciro zinciri içinde yer alan hak sahiplerinden herhangi birisi değildir.

Bu durumda bu çekin yukarıda anılan kanun maddesi kapsamında temlik mahiyetinde ciro edilmiş olması söz konusu olamaz. Bankanın karşılıksız şerhinden sonra gelen ... isim ve imzası bu kişiyi bu çekte hak sahibi haline getirmez. Dosya içerisinde davalı-alacaklı ...’ın savunmasında belirttiği gibi, çek hamillerinden İdris İlkkan’ın bu çekle ilgili hakkını kendisine temlik ettiğine dair ayrı bir temlikname belgesi de bulunmamaktadır.

Bu durumda davalı-alacaklı ...’ın takip dayanağı çekte herhangi bir alacaklı sıfatı olmadığından davacı-borçlunun bu davalıya karşı açtığı menfi tespit davasının kabulü gerekirken dava konusu ile ilgisiz bir husus olan davacı ile davalı ... Ltd.Şti arasındaki genel ticari ilişkiye göre davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda yerel mahkeme kararının bu iki sebeple davacı yararına bozulması gerekirken Dairemizce onanmış olması doğru olmadığından davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 20.02.2017 gün ve 2016/10629 -2017/1270 E.-K. sayılı ilamı onama kararının kaldırılarak yerel mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.