Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/4160 K.2018/6538

Taraflar arasındaki menfi tespit davası hakkında ilk derece mahkemesinden verilen davanın kabulüne yönelik hükme karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması sonucunda ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen davalı vekilinin istinaf isteminin esastan kabulü ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın reddine yönelik kararın süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, davalı tarafından davacılar aleyhine ...

1. İcra Müdürlüğünün 2012/5435 Esas sayılı takip dosyasıyla kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine başvurulduğunu, ancak icra takibine konu bononun çift vade içeren 03/01/2002 tanzim tarihli 30/04/2012 ve 03/01/2012 vade tarihli 225.000,00 TL bedelli bono olduğunu, bononun çift vade içermesi nedeniyle geçersiz olduğu ve kambiyo senedine mahsus takibe konu olamayacağını, senedin düzenlenmesine dayanak taraflar arasındaki hayvan alım satım sözleşmesi uyarınca davalı-satıcının müvekkiline hayvanları eksik teslim ettiğini, aynı borç için ...

1. İcra Müdürlüğünün 2012/5235 Esas sayılı dosyasında da takip yapıldığını ileri sürerek, takibe konu senedin ve takibin iptalini ve %20 kötü niyet tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıların senede karşı iddialarını ancak yazılı delil ile ispatlamaları gerektiğini, davacıların borcunu ödemediklerini, kötü niyetle eldeki davayı açtıklarını savunarak, davanın reddini ve %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, taraflar arasında davalıya ait 50 adet büyükbaş hayvanın 225.000,00 TL' ye davacı ... ' e satılması hususunda sözleşme bulunduğu, buna istinaden davaya konu 225.000,00 TL bedelli 03/01/2012 tanzim tarihli 03/01/2012 ve 30/04/2012 vade tarihli senedin düzenlenerek davalıya verildiği, bonoda iki ayrı vade bulunması sebebiyle bononun kambiyo senedi vasfını kaybettiği, bu nedenle davalının kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yapma hakkı bulunmadığı, davalının takip yapmakla kötü niyetli olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, takibin ve takibe dayanak bononun iptaline, şartlar oluşmadığından davacıların kötü niyet tazminatı talebinin de reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde,taraflar arasında 03/01/2012 tarihinde "tutanak" başlıklı alım satım sözleşmesine göre davalı tarafından davacı ...' e 225.000,00 TL karşılığında 50 adet büyükbaş hayvanın satıldığı, karşılığında davaya ve takibe konu 03/01/2012 tanzim tarihli borçlusu ..., kefili ... olan ancak çift vade içeren senedin düzenlenmiş olduğu,

bononun çift vade içermesi sebebiyle TTK' nın 778 maddesi atfıyla aynı Kanunun 703. maddesi uyarınca bono olarak kambiyo senedi vasfını kaybedeceği ve yazılı delil başlangıcı olarak nitelendirilmesi gerektiği, davacıların davalıya borçlarının olmadığını, davalının hayvanları eksik teslim ettiğine ilişkin iddialarını, yazılı delil başlangıcı niteliğindeki bu belgeye karşı yazılı delil yanında ayrıca tanık dinleterek ispat edebilecekleri, davacıların davalı tarafça senedin düzenlenmesine ilişkin hayvan alım satım ilişkisinde hayvanların eksik teslim edildiği hususunu ispatlayamadıkları,

bu durumda senet bedelini ödeme iddiasını da ispatlayamadıkları nazara alındığında, açılan menfi tespit davasının reddi gerektiği halde, mahkemece davanın hukuki nitelendirmesinin gerekçeli kararda yazılı olduğu şekilde hatalı değerlendirilerek esasen icra hukuk mahkemesinin görevinde olan bono ve takibin iptali yönünde hüküm oluşturulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalının bu yöndeki istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu senet bir bono gibi tanzim edilmişse de çelişkili vade içerdiği için bir kambiyo senedi niteliğinde değildir. Bu nedenle bu bonoda avalist olan davacı ...’ün şekli aykırılık nedeniyle aval sorumluluğu sona erdiğinden avalist konumundaki davacı ... yönünden davanın kabulü gerekirken reddi doğru olmamıştır. Davacı ...

Şanlialp yönünden yapılan incelemede ise dava konusu senet adi senet hükmünde olup taraflar arasında imzalanan 03/01/2012 tarihli “tutanak” başlıklı hayvan satımına dair belgede dava konusu senede atıf yapıldığından senedin hayvan teslimi hususunda verildiği ve tutanak içeriğinden hayvanların sözleşme kurulduğu esnada henüz teslim edilmediği anlaşılmaktadır.Hayvanların teslimine dair ispat yükü davalı satıcıya aittir.

Ancak davacı hayvanların bir kısmının teslim edilemediğini söylediğine göre istinaf mahkemesince duruşma açmaksızın dosya üzerinden inceleme yapılması doğru olmamıştır. İstinaf mahkemesince duruşma günü verilerek davacı ...’e eksik teslim edilen hayvan miktarı sorulmalı, davalıya hayvan teslimi hususunda delilleri sorulup ispat hususunda kendisine imkan verilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Tüm bu eksiklikler giderilmeden hatalı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.