Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/5435 K.2019/1440

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl ve birleşen davada davacı vekili, davacının davalıya RPT tipli 15.000 MT-Bruno tipli 15.000 MT-Mance tipli 6.000 MT-NERO tipli 5.000 MT-Bella Kalite Ağır Tipli 40.000 MT ve Bella Kalite hafif tipli 10.000 MT ham kumaş siparişleri verdiğini ve tarafların faks yolu ile fiyat konusunda anlaştıklarını, kumaş bedellerine karşılık davalıya 15.08.2012 keşide tarihli 170.000 TL bedelli ve 16/10/2012 keşide tarihli 100.000 TL bedelli 2 adet çek verildiğini, hazırlanan kumaşların boyama işlemi için ...

Terbiye Tesisleri A.Ş.'ye gönderildiğini, boya işlemi sonrasında gönderilen kumaşlarda, yabancı ve kalitesiz elyaf malzeme kullanımından ve lycrasız iplik kullanımından lycra patlağı, iplik düzgünsüzlüğü, kumaşlarda uçuntu ayıplarının çıktığını, bu durumun hemen davalıya mail yolu ile bildirildiğini, boyama sonrası ham kumaşlarda gizli ayıp söz konusu olduğunu, mailler incelendiğinde bu durumun davalı tarafından da kabul edildiğinin görüleceğini, nitekim davalı firmaya ayıplı olan kumaşların 3 adet iade faturası düzenlenerek iade edildiğini ileri sürerek,

ham kumaş bedeli olarak davalı şirkete verilen çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, anılan çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iadesini ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, ayıp ihbar sürelerine riayet edilmediği gibi ayıp bildiriminin de usulsüz olduğunu, alımdan sonra 2 ay geçmesine rağmen testlerin yeni yapılmasının hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere aykırı olduğunu, çeklerin iadesi halinde 89.125,00 TL alacaklı olduklarını belirterek haksız davanın reddi ile %40'dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan alınmasını istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, 2470 metre kumaşın üretiminde usulüne uygun iplik kullanılmamasından dolayı gizli ayıplı olduğunun tespit edildiği, buna karşın davacı tarafın gizli ayıba ilişkin 6102 sayılı yasanın 23/1-c maddesi gereğince uygulanması gereken 6098 sayılı yasanın 223/2 maddesi uyarınca hemen satıcıya bildirimde bulunmadığı,

bundan anlaşılması gerekenin noter vs. bir yöntemle yapılacak ihbar için mesai saatleri dışında veya elektronik bildirimler için internet vs. hususların bulunmaması gibi durumlarda ilk internetin bulunduğu anda veya şahıs ile yapılacak bildirimlerden şahsın gönderilmesi süresi için gerekli bulunan, davacı ve davalı tarafın bulunduğu adresler itibariyle karayolu ile gidilse bile bunun iki günü aşmayacağı, telefonla ihbarın yapılmasının düşünülmesi halinde telefonun çekmediği anlardan hemen sonrası,

yahut iadeli taahhütlü mektupla yapılacak bildirimlerde ise postadaki süresi ki çoğu zaman iki haftayı geçmemektedir bu sürede olması gibi yöntemler ile yapılabilecek en hızlı en ivedi yöntem ve sürenin kullanılması gerekir iken, teslim ve boyama işlemlerinden 1 ay 6 gün sonrasında yapılan ihbarın ''hemen'' kavramı içine girmediği, ihbarın süresinde yapılmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddi ile davalının kötü niyet tazminatı isteminin kabulüne karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece ticari satıma konu mal ile ilgili ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş ise de; alınan bilirkişi raporunda bir kısım malın ayıplı olduğu belirtilmiştir. Ancak mahkemece davacı tarafından gizli ayıbın öğrenildiği tarih belirlenmeksizin malın son sevkiyatının yapıldığı tarih gizli ayıbın öğrenildiği tarih kabul edilerek ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı kanaatine varılmıştır.

TTK 23/c maddesi uyarınca basit bir inceleme veya incelettirmek sonucunda malın ayıplı olduğu anlaşılmadığı taktirde ayıp ihbarı konusunda TBK 223/2 maddesi hükmü uygulanır. TBK 223/2 maddesi uyarınca alıcı satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse bunu hemen satıcıya bildirmek zorundadır. Buna göre mahkemece, davacı alıcının bilirkişi raporunda belirtilen ayıplı mallara ilişkin gizli ayıbı öğrendiği tarihin tespit ettirilerek, bu ayıp ihbarının davalıya hemen bildirilip bildirilmediğinin incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.