Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/1086 K.2019/4427

Davacı-birleşen dosyalar davacısı ... vek. Av. ... ile davalı ... Turizm ve Balıkçılık Tic. Ltd. Şti. birleşen dosya davalısı... birleşen dosya davalısı ... vek. Av. ... arasında görülen dava hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nden verilen 14/01/2016 gün ve 2014/461 E.-2016/1 K. sayılı hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 05/12/2017 gün ve 2016/5822 E.-2017/7745 K. sayılı ilamına karşı davacı-birleşen dosyalar davacı vekili tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

1-Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymamasına göre, davacı-birleşen dosyalar davacı vekilinin Dairemizin 05/12/2017 gün ve 2016/5822 E. - 2017/7745 K. sayılı bozma ilamının 2 nolu bendine yönelik karar düzeltme isteminin oy birliğiyle REDDİNE,

2-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve özellikle davacının dava dilekçesinde davalı balıkçılar ile aralarındaki balık tedariki ilişkisini örtülü olarak kabul etmiş olmasına ve yerel mahkemece somut olay adaletine göre karar verilmiş olmasına göre, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan davacı-birleşen dosyalar davacı vekilinin Dairemizin 05/12/2017 gün ve 2016/5822 E. - 2017/7745 K. sayılı bozma ilamının 2 nolu bendine yönelik karar düzeltme isteminin oy çokluğuyla REDDİNE, 17,70-TL harç ve takdiren 384,00-TL para cezasının karar düzeltme isteyen davacı-birleşen dosyalar davacısından alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 19/09/2019 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Asıl ve birleşen itirazın iptali davalarının konusu toptan balık satışı ve yapılan ödemelerden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, tarafların tacir ve satış işleminin ticari işletmelerle ilgili olması nedeniyle hukuki işlem TTK.'nın 23. maddesinde öngörülen ticari satışa ilişkindir. Tacirler arasındaki satış ve trampalarda (mal değişimlerinde ) Türk Borçlar Kanununun satım sözleşmesi ile mal değişim hükümleri uygulanır.

6098 sayılı TBK'nın 207. maddesine göre, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadığı sürece satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmelidir. Malın müşteriye teslimi ile birlikte, bedelinin peşin olarak ödendiği kanuni karine olup satışın veresiye olduğu veya trampa karşılığı yapıldığını ispat yükü iddia edendedir.

İtirazın iptali davalarında kural olarak ispat yükü davacı alacaklıdadır. Gerek mahkemenin kabulü, gerekse Dairemizin oy birliği ile oluşan görüşü ile davacının alacağını ispatladığı kanaatine varılmıştır. Davacı alacağını usulüne uygun delillerle ispatladığından bu kez davalılar davacı tarafından ispatlanan alacak miktarı ile ilgili borçlu bulunmadıklarını ispatla yükümlüdürler.

Asıl ve birleşen davalarda dava konusu alacak tutarı dikkate alındığından davalılar borçlu olmadıklarını HUMK'nın 288.(HMK'nın 190. ve 200.) maddeleri uyarınca yazılı delille ispatlamalıdır.

Dairemizin kuruluşundan bu yana da istikrar kazanan içtihatlarla ödeme yapıldığını, borçsuz olduğunu savunan davalı borçlunun bu savunmasını yazılı delille ispatlaması gerektiği açıkça ve tartışmasız olarak vurgulanmış ve kabul edilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi kurulu asıl ve birleşen dosya raporlarına göre, "Taraflar arasında balık satış sözleşmesinin mevcut olduğu, davalıların davacıya balık tesliminde bulunurken, davacının bu sözleşme gereğince kendisinin ifa etmekle yükümlü olduğu edimi, davalıların aldığı akaryakıt karşılığında dava dışı ... Gübre Zirai İlaç Tarım ve Su Ür. Pet. Nak. Paz. San.Tic. Ltd.

Şti.'ne akaryakıt bedeli ödeme yoluyla yaptığı, zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı, her üç balıkçı gemisinin balıklarının 2006 (5 ay) - 2007 - 2008 yıllarında, Foça'da bulunan mezat alanında toptan satış yapan davacıya teslim edildiği, satıştan 1 gün sonra balık komisyoncusu tarafından satılan balıkların türünü, miktarını ve fiyatını gösterir imzasız bir çizelge verildiği, ayrıca balıkçı teknelerinin mazot paralarının ya komisyoncudan çek veya nakit olarak alındığı ya da balıkçının kendisi tarafından ödendiği,

davalı balıkçıların yılda en az 182 gün çalıştıklarının kabulünün gerektiği, 40 kasa fiyatının büyük tekne sahibi olan ... için, 20 kasa fiyatının küçük tekne sahipleri olan ....için dikkate alınması gerektiği,çek tarihleri olan 2008 yılındaki gelirden komisyoncunun %15'lik payı düşüldükten sonra elde edilen net gelirin davacıya, her üç balıkçı gemisinin sahipleri tarafından alacağı tutarın ödenebileceği,bu durumda davalı ...'nin TÜİK verilerine göre 40 kasa istatistiki üzerinden 2008 yılı net gelirinin 336.379,68 TL,

davalı Çetin Ortakaşıkçı ve davalı ...'in TÜİK verilerine göre 20 kasa istatistiki üzerinden 2008 yılı net gelirlerinin ayrı ayrı 168.189,84 TL olduğu, davalılar yararına ihbar olunan şirkete ödendiği belirtilen 96.944,00 TL, 33.287,00 TL, 67.081,00 TL çeklerin bedellerinin üzerinde olduğu,bu değerlendirmelerin balıkçılık sektöründeki işleyişe ve olağan akışa uygun olduğu,böylece davalılar tarafından davacının yaptığı mazot ödemeleri sebebi ile alacaklı olduğu miktarın davacıya ödenmiş olduğu" gerekçesiyle davaların reddine karar verilmiştir.

Bilirkişilerin tespiti varsayımlara dayalı somut gerçeklikten uzak ve subjektiftir.

Davalılara ait balıkçı teknelerinin kaç gün çalıştığı kaç ton balık, ne cins balıklar yakalandığı hususu tamamen dayanaksız ve soyut ve varsayımlara dayalı kanaat içermektedir.

Kaldı ki bir an davalıların bu miktar ve değerde balık avladıkları varsayılsa dahi bu balıkların davacıya teslim edildiği hususunun yazılı delille ispatı gerekir. Davalılar bu kadar yüksek miktarda balık teslimi sırasında TTK'nun 18/2. maddesinde belirtildiği üzere basiretli bir tacir gibi hareket ederek teslime ilişkin hiçbir belge almamışlardır. Senetle ispatı gereken hususlarda tanık dinlenmesi mümkün değildir. Davalılar davacıya bilirkişi raporlarında belirtildiği miktar ve değerde balık teslim ettiklerini usulüne uygun delillerle ispatlayamamışlardır.

Mahkemenin balıkçılık sektöründeki işleyişe ve hayatın olağan akışına uygun olduğu yönündeki kabulünün hiçbir hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Dairemizce bugüne kadar hiç bir şekilde hayatın olağan akışı ve soyut yorumlar delil olarak kabul görmemiştir.

Ayrıca davalılar cevap, cevaba cevap dilekçelerinde de, davacı tarafından 3. kişiye yapılan ödemelerin kendi nam ve hesaplarına yapıldığını kabul etmemişler, davacıya ödeme karşılığında balık verildiğini de ileri sürmemişlerdir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 185/2. maddesi hükmü uyarınca cevap dilekçesi verilmesinden sonra davalı savunma sebeplerini değiştiremez ve genişletemez. Usule ilişkin bu yasa hükmü de mahkemece hiç dikkate alınmamıştır.

Sonuç olarak, iddia eden iddiasını ispatla yükümlüdür. Davalıların borçlarına karşılık davacı tarafından kendi nam ve hesaplarına 3. kişiye yapılan ödeme karşılığında balık teslim ettiklerini yazılı delille ispatlamaları gerekir.