Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/1227 K.2019/1611

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozmaya uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı taraf gelmemiş davalı vek. Av. ...'ın geldiği görülmüş olmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan taraf vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili tarafından davalıya satılan mal bedeline yönelik olarak kısmi yapılan ödemeler düşüldükten sonra kalan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine kısmen itiraz edildiğini ileri sürerek, itiraz edilen 26.791,00 TL alacağa yapılan itirazın iptalini ve % 40 oranında icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, müvekkilinin icra takibinde kabul edilen alacak dışında davacıya borcu bulunmadığını ve taraflar arasında kur farkı isteneceğine ilişkin yazılı ve sözlü bir anlaşma da olmadığını beyan ederek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında kur farkı talep edilebileceğine yönelik bir anlaşma veya fiili uygulama bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm Dairemizin 09/09/2015 gün 2015/1604 Es,2015/10786 Kar.

Sayılı ilamı ile “Dosyaya ibraz edilen satım konusu mallara ilişkin bazı faturaların bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere bedellerinin öncelikle yabancı para cinsinden gösterildiği ve Vergi Usul Kanunu'ndaki zorunluluk nedeniyle Türk Lirası üzerinden düzenlendiği anlaşılmaktadır.Davalı tarafın bu faturalara itiraz ettiğine yönelik bir savunmasına rastlanılmamıştır.

Bu durumda bedeli yabancı para olarak gösterilen faturalar yönünden akdi ilişkinin yabancı para cinsinden kurulduğunun kabulü gerekir.

Yabancı para üzerinden kurulan temel ilişkide fatura tarihindeki kur ile ödeme tarihindeki kur arasındaki farkın istenebilmesi için uygulama yada teamül aranmaz.Hal böyle olunca mahkemece yabancı para cinsinden düzenlenen faturalar yönünden davacının kur farkı talebi yönünden TL cinsinden yapılan ödemeler dikkate alınarak uzman bir bilirkişiye inceleme yaptırılarak ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp deliller hep birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken akdi ilişkinin yorumunda hataya düşülerek,

eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.”gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu bir kısım faturaların üzerlerinde dövizle ilgili bilgilerin bulunduğu, bunun dışında başka bilgi bulunmadığı, davalı tarafından davacıya verilen çeklerin de TL cinsinden olduğu, makbuzların üzerlerinde de dövizle ilgili bilgi bulunmadığı, çeklerin bazılarının TL kabul edilerek cari hesaplamaya dahil edildiği, bazılarının ise cari hesaba TL olarak kaydedildiği ancak döviz cinsinden hesaplama yapılarak 26.791,59 TL kur farkı hesaplaması yapıldığı, davacı tarafından da bu tutarın talep edildiğinin görüldüğü,

davacı tarafından yapılan kur farkı hesaplamasının incelenmesinde çekin verildiği tarihteki döviz alış kuru ile çekin tahsil edildiği tarihteki döviz alış kuru arasında fark olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık kur farkı alacağından kaynaklanmaktadır. Davacı tarafından düzenlenen faturaların Amerikan Doları cinsinden olduğu görülmekle kural olarak kur farkı istenebilmesi mümkün ise de; dava konusu uyuşmazlıkta davalının çekle ödemede bulunduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Çek bir ödeme vasıtası olup, döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olduğu gibi, bedel hanesi verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek de doldurulabilir. Buna rağmen, ödemeyi Türk Lirası üzerinden çek olarak kabul eden davacının bu aşamadan sonra kur farkı isteyemeyeceğinin kabulü gerekirken, mahkemece delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.