Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/1293 K.2019/1964

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının 2008 yılında davalıdan yeni traktör satın aldığını, eski traktörünü davalıya verdiğini, kalan borcu için davalıya 2008 yılı tanzim tarihli 2.415 Euro bedelli 4 adet bono verdiğini, bonoların davalı tarafından dava dışı ... A.Ş'ye ciro edildiğini, bono bedellerinin tamamının davalıya ödendiğini, 13/03/2011 vade tarihli bono ödendikten sonra üzerine ödendi kaydı düşülüp çizildikten sonra davalıda kaldığını, söz konusu bononun ödenmesine karşın davalı tarafından Ödemiş 1.İcra Müdürlüğü'nün 2014/1067 takip sayılı dosyasından icra takibine konu edildiğini ileri sürerek bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitini ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalının dava dışı ... A.Ş.’nin satış bayisi olduğunu, aralarındaki anlaşma gereğince satmış olduğu traktör, ekipman vs. malların ödemelerini davalının yaptığını, davalının ana bayii olan ...

A.Ş'den verdiği teminat kapsamında mal alabildiğini, davalının borcu teminatından fazla olduğu takdirde yeni mal siparişi veremediğini, bu nedenle yeni mal siparişi verebilmek için müşteriden alacağını tahsil etmeden borçlarını ödeyerek ana bayiden bonoları iade alabilmekte ve teminat marjını genişleterek daha fazla mal sipariş edebilmekte olduğunu, davalının davaya konu 13/03/2011 vade tarihli bonoyu davacıdan tahsil etmeden ana bayii ...

AŞ'ye davalı tarafından ödediğini, bu hususun banka kayıtlarında mevcut olduğunu, bono üzerinde bulunan "ödendi" kaydının bu ödemeye ilişkin olduğunu, davacının bu kaydı fırsat bilerek kötü niyetle bu davayı açtığını, davacının ödemeye ilişkin iddiasının asılsız olduğunu, davacının davaya konu bonoyu davalıya ödediğini yazılı delille ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddini ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacı bononun üzerinde yazılı olan ''ödendi'' ifadesine dayanarak ödendiğini ileri sürdüğü, borçlu tarafından ödenen bononun alacaklı da kalmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dosya arasında bulunan savcılık soruşturma dosyası ile şirket yetkilisi hakkında bedelsiz senedi işleme koymak suçundan soruşturmanın takipsizlikle sonuçlandığı, takibe dayanak bononun davalı tarafından ödendiği, bononun davalı şirket uhdesinde bulunmasının da bu hususu desteklediği ve davacı tarafça ödemenin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın ve davalının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Takibe konu bononun incelenmesinde bononun ön yüzünde “ödendi” ibaresinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Senet metninde yer alan her türlü def’i alacaklıya karşı ileri sürülebilir. Bu durumda davalı alacaklı söz konusu bono bedelinin davacı tarafından ödenmediğini yazılı delille ispatlaması gerekir. Mahkemece ispat yükünde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

KARŞI OY YAZISI

Dava konusu bonoda davacı keşideci, davalı lehtar ve birinci ciranta, dava dışı ... ve Ziraat Makinaları A.Ş, hamil olup senedin hamil tarafından Ziraat Bankasına tahsile verildiği ve senet bedelinin davalı lehtar ve birinci cirantanın Ziraat Bankası Torbalı Şubesi nezdindeki hesabından tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Davacı, bono bedelini davalıya ödediğini ispatlayamamaktadır. Somut olayda davacı bono üzerindeki davalı ödemesi nedeniyle yazılan "ödendi" ibaresinden yararlanamayacağından yerel mahkemece davanın ve davalının tazminat talebinin reddine karar verilmesi doğru olmuştur ve onanmalıdır. Bu itibarla saygıdeğer çoğunluğun bozma kararına muhalifim. 25.03.2019