Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/2313 K.2020/912

Taraflar arasındaki menfi tespit ve ipoteğin fekki davasının ilk derece mahkemesinde yapılan yargılaması sonucunda verilen kararın davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından verilen davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik kararın süresi içinde davalı ...Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının 17/01/2014 tarihinde ...isimli kişiden daire satın aldığını, satış öncesi bu gayrimenkul üzerinde ... lehine davalı ...

Bankasına ipotek bulunmakta olup, tapu temlik tarihinden bir gün öncesine tekabül eden 16/01/2014 tarihi itibarıyla mevcut ipotek bedeli-borçların tamamı ile ipotek kaldırma ücreti olan 525,00 TL'nin davacı tarafından tamamen ödendiğini ve taşınmaz satış işleminin bundan sonra gerçekleştiğini, ipoteğin fekki talebinin bankaya iletildiğini,

fek bedelinin de bankaya yatırılmış olmasına rağmen ilgili banka tarafından fek yazısının ilgilisine ve tapuya gönderilmediği gibi ayrıca daha önce lehine ipotek tesis edilen ... isimli kişiye bu tarihten sonraki tarihlerde aynı ipotek senedi dayanak alınmak suretiyle yeniden bankaca kredi verildiği ve davacının sahip olduğu daire üzerindeki ipoteğin davalı bankaca kaldırılmadığı gibi davacının da dolaylı olarak bankaya borçlandırıldığını, davalı banka ve davalı ...'ın yaptıkları işlemlerin hukuka aykırı, kötü niyetli olduğunu,

davalı bankaca kendisine ihbarname gönderildiğini ve takip yapıldığını ileri sürerek davacının davalı bankaya söz konusu ipotek işlemleri ve ticari krediler dolayısıyla borcu bulunmadığının tespitine, banka ipoteğinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davalının Yapı Kredi Bankası’ndan kredi kullandığını, dava konusu taşınmazın maliklerinin davalıya borcu olduğunu, borcu ödemediklerinden dava konusu taşınmaz üzerine davalı ...'ın kullandığı kredileri teminen alacaklı banka tarafından ipotek tesis edilmesine izin verdiğini, davalının 16/01/2014 tarihinde bakiye 44.868,84.TL’sini ödediğini, ipoteğin devam ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, davalılardan ...'ın bankanın ticari kredi müşterisi olup, 13/09/2013 tarihli ipotek akdi ile ...'ın kullanılmış ve ileride kullanılacak kredilerin teminatı olmak üzere 250.000,00 TL lik limit ipoteği tesis edildiğini, davalılardan ...'a ipotek teminatı altında krediler kullandırıldığını, bahsi geçen kredilerin ödenmediğini, ödemelerin aksaması nedeniyle ...'a 09/09/2014 tarihinde yeniden yapılandırma kredisi kullandırıldığını, 42.445,00.TL'lik yapılandırma kredisinin ödenmemesi sebebiyle ... hakkında ihtarname gönderilerek Ordu 2. İcra Müdürlüğünün 2015/4923 esas sayılı dosyası ile icra takibi açıldığını,

davacı yanın ipoteğin fekki talebinin yapıldığı tarihte ve halen borçlu ...'ın davalı bankada riskinin devam ettiğini, ipoteğin fekkinin o tarih itibarıyla mümkün bulunmadığını, taşınmazın ... tarafından davacı ... 'e satıldığını, davacının ipotekle yükümlü olarak dava konusu taşınmazı satın aldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, satın alma tarihinden 1 gün evvel dava konusu taşınmazın ipotek ile temin etmiş olduğu borcun davalı bankaya 45.000,00 TL ödenerek kapatıldığı, 45.000,00 TL tutarlı dekont üzerine davalı ... tarafından ''bilgim dahilindedir'' şeklinde not düşüldüğü, hiç kimsenin bizzat kendisi tarafından yapılan işlem için ''bilgim dahilindedir'' şeklinde not düşmeyeceği, böyle bir şeyin hayatın olağan akışı ile bağdaşmayacağı, bu işlemlerin yapıldığı tarihte davalı ...'ın davalı bankaya başka bir kredi nedeni ile 23.163,56 TL ipotekle teminat altına alınmış borcunun bulunduğu,

fakat bu hususun davalı banka tarafından davacıya bildirilmeyerek davacıda başka bir ipotekli borç kalmadığı, ipoteğin fekkinin mümkün olduğu inanç ve düşüncesinin oluşturulduğu, davalı banka tarafından dava konusu taşınmazın ipotek edilmesi ile teminat altına alınmış başka kredi borçlarının da bulunduğunun davacıya bildirilmemesinin TMK'nın 2. maddesi uyarınca doğruluk dürüstlük kuralına aykırı olduğu veya en azından davalı bankanın davacıyı bilgilendirmede ihmal gösterdiği kabul edilerek hafif kusurlu olduğu,

öğretide ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere bir güven kurumu olan bankanın hafif kusurlarından da sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, ...,...,... ada 1 parsel üzerinde bulunan ...,... nolu bağımsız bölümün konu edildiği ipotek senedi ve ticari krediler dolayısıyla davacının borcu olmadığının tespitine, taşınmaz üzerindeki davalı banka ipoteğinin kaldırılmasına dair karar verilmiş, hükme karşı davalı Banka vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki delillerle çelişmeyen tespit ve değerlendirmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK'nın 72. maddesi uyarınca açılan borçlu bulunmadığının tespiti ve ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece icra takibinden önce davalı ipotek alacaklısı bankaya yapılan 16.01.2014 tarihli ve 44.868,84 TL bedelli ödemenin ipotek resmi senedinden kaynaklanan kredi sözleşmesiyle borçlanılan tüm borcun karşılığının ödendiği ve bu miktar ödenmekle davalı banka tarafından borcun bu miktarda olduğunun kabul edilmesinin gerektiği, lehine ipotek verilen davalı ...’ın başka kredi borçlarının olduğu belirtilmek suretiyle ipoteğin fek edilmemesinin MK'nın 2. maddesi gereği dürüstlük kuralına ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu belirtilmişse de,

davalı banka tarafından ipotekle güvence altına alınan kredi borçlarının toplam miktarının yatırılan 44.868,84 TL kadar olduğu yönünde herhangi bir kabulünün bulunmaması karşısında söz konusu paranın yatırılması durumunda ipoteğin fek edileceği inancının oluşturulduğu yönündeki gerekçe yerinde değildir.

Mahkemece yapılacak iş; konusunda uzman bir bilirkişiye davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak davalı ... ile davalı banka arasında imzalanan kredi sözleşmesinden kaynaklı ve dava konusu ipotekle teminat altına alınan kredi borcu olup olmadığı ve varsa miktarının tespit ettirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Bu şekilde alacak borç durumu tespit edilmeksizin yukarıda yazılı gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.