Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/3379 K.2019/5422

Taraflar arasındaki menfi tespit ve istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalının davacı aleyhine bonoya dayalı takip yaptığını, takip dayanağı bononun lehtara araç satış sözleşmesi için verildiğini, aracın davacıya teslim edilmediği gibi senedin davalıya ciro edildiğini, takibe konu edilen bono nedeniyle borcun bulunmadığını belirterek davacının takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini ve takip sırasında ödenen bedelin faiziyle davalıdan istirdadını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu senedin ciro yoluyla intikal ettiğini, aracın dava dışı ... tarafından alındığı iddiasının da doğru olmadığını, aracın davacıda kaldığını, davacının da bu aracı yine dava dışı başka birine sattığını, davacının araç bedelini ödemediğini ve lehdar tarafından dava konusu senedin ticari ilişki içerisinde olduğu müvekkiline ciro edilerek verildiğini, davalının bu ilişki içerisinde iyiniyetli 3. kişi konumunda olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve yapılan yargılamaya göre, davalı hamil ...’ in, bu senedi kendinden önce gelen lehdar ...'den ciro yolu ile devraldığı, davacı keşidecinin lehdar ile aralarında oto satış sözleşmesi kapsamında otomobilin devredilmemesi nedeniyle bonoların bedelsiz kaldığına yönelik iddiasının davalıya karşı ileri sürebilmesi için dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 687/1. maddesindeki “Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez;

meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” koşulunun gerçekleşmiş olmasına bağlı olduğu, dosyaya sunulan delillerden davalı-hamil ...'in iş bu bonoyu davacının zararına olacak şekilde bile bile devraldığı hususunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davaya konu bononun davacı ile dava dışı ... arasındaki araç alım satım sözleşmesi karşılığı verildiği konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Harici satış sözleşmesinde belirtilen aracın satışının davacı adına yapılmadığı kayıtlardan anlaşılmaktadır.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 20. maddesine göre araç satış sözleşmesinin resmi şekilde noterlikçe yapılması gerekmektedir, bu şekilde yapılmayan harici araç alım satım sözleşmeleri geçersiz olup herkes aldığını geri vermekle yükümlüdür. Ayrıca söz konusu aracın da davacı adına satış ve tescili yapılmadığından dava konusu bono bedelsiz kalmıştır. Davaya konu bonoda davacı keşideci, davalı ise yetkili hamildir.

Davalı bonoda 3. kişi durumunda olup, TTK'nın 687. maddesi uyarınca bedelsizlik iddiasının davalıya karşı ileri sürülebilmesi için davalının bononun bedelsiz olduğunu bilerek bonoyu iktisap ettiğinin ispatı gerekir. Davalı ile dava dışı lehtar ... amca çocukları olduğu gibi ayrıca davalı 07.11.2013 tarihli beyanında, bononun harici araç alım satım sözleşmesi uyarınca verildiğini, bildiğini ifade etmiştir.

Bu nedenle davacının bedelsiz olan bonoyu bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olduğu anlaşıldığından davanın kabulü gerekirken, reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.