Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/3462 K.2019/4251

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca davalı acentenin Türkiye turlarının maliyetlerini aşağı indirmek amacıyla mağazanın bu turların bazı giderlerini üstlenmesi karşılığında turist ve ziyaretçilerin mağazalarda turistik eşya satın almalarını teminen turist gruplarını davacıya ait mağazalara göndermeyi taahhüt ettiğini, bunun üzerine davacı tarafından davalının yaptıracağı turlarda yapılacak satışlar neticesinde doğacak komisyon ücretinin teminatını teşkil etmek üzere toplam 60.000 USD bedelli üç adet çek keşide ettiğini,

40.000 USD bedelli iki adet çekin ödenmesine rağmen henüz bunların karşılığını ödemeye yetecek sayıda turist gelmediğini, bu hususun hesaplanabilir nitelikte olduğunu, kalan 20.000 USD bedelli çekin davacıya iadesinin sözlü uyarı ve taleplere rağmen yerine getirilmediğini, davacının olmayan borcu ödemek durumunda kalacağını ve mağduriyetine sebep olduğunu ileri sürerek davalıya verilen 28.02.2014 keşide tarihli 20.000 USD bedelli çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, peşin ödeme vasıtası olan çekin avans olarak verildiği ve işin yapılmadığının ispat yükünün davacıya ait olduğu, davacı tarafın incelenen resmi defter ve belgelerinde kayıtlı olduğu tespit edilen, davalıya verildiği anlaşılan çeklerin karşılığı olan hizmetin davalı tarafça yapılmadığına ilişkin iddiaya yönelik delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, taraflar arasındaki 16.09.2013 tarihli sözleşme gereğince davalıya verilen çeklerden 20.000 USD tutarlı 28.02.2014 keşide tarihli çekin karşılığında hizmet verilmediği bu nedenle çek bedelinin karşılıksız kaldığı iddiasına dayanarak menfi tespit davası açmıştır.

Davalı davaya cevap vermediği için davacının davasını dayandırdığı tüm vakıaları inkar etmiş sayılır.

Mahkemece çekin peşin ödeme vasıtası olduğu, avans olarak verildiği ve işin yapılmadığının ispat yükünün davacıya ait olduğu gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Ancak davacının davasına dayanak yaptığı sözleşmede çeklerin belli bir işin yapılması için avans olarak verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece davacının dayandığı bu sözleşme incelendiği halde çeklerin peşin ödeme için olduğunun kabulü doğru olmamıştır.

Öte yandan davacının dayandığı bu sözleşmede davalıya atfen alınan imzanın davalıya ait olup olmadığı hususunda davalının isticvap edilmemesi de doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken iş, davacının dayandığı 16.09.2013 tarihli sözleşmede davalıya atfen atılan imza yönünden davalı isticvap edilip imzanın davalıya ait olduğunun saptanması halinde bu kere dava konusu çekin davalıya teslim edildiğinin yazılı delille ispatlanması ve bu çekte lehtar olan davalının birinci ciro imzasının davalıya ait olup olmadığının araştırılarak çekin davalıya verildiği de davacı tarafından ispat edildikten sonra bu kere taraflar arasındaki sözleşmenin içeriğine ve özellikle sözleşmenin "IV.Mağazanın Yükümlülükleri" bölümünde kararlaştırılan davalının aldığı çek karşılığında mağazaya turist getirme edimini yerine

getirip getirmediği hususu araştırılarak sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir. Bu nedenle mahkemece verilen kararın bozulması gerekmiştir.