Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/939 K.2019/5443

Taraflar arasında görülen tazminat davası hakkında Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen mahkemenin görevsizliğine yönelik 2017/205 esas ve 2017/466 karar sayılı ve 26.09.2017 tarihli hükme karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması sonucunda Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi tarafından verilen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yeniden hüküm kurulmasına yönelik kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 07.03.2017 tarihli ve 17.07.2017 MS nolu sözleşme ile 3.024,824 ton buğday kepeğinin 447.673,95 USD bedel karşılığında satışı konusunda anlaşma yapıldığını, malların teslim yerinin Bandırma limanı olduğunu, bu satışa karşılık 07.03.2017 tarihli faturanın düzenlendiği ve toplam 447.673,95 USD ödemenin yapıldığını, emtianın ...

IMO No: ... nolu gemi ile 29.03.2017 tarihinde 4 gün gecikmeli olarak limana geldiğini, gemi kaptanı tarafından geminin limana yanaştırılmayarak liman açığında demirlettirildiğini, yükün teslim ettirilmediğini, bu sebeple yükte bozulma meydana gelme ihtimalinin bulunduğunu, bunun sonucunda telafisi güç zararların meydana gelmesi ihtimalinin bulunması nedeniyle Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/57 değişik iş esas, 2017/60 değişik iş karar sayılı dosyasında tedbir kararı aldırıldığını, alınan karar gereği yükün kendilerine teslim edildiğini,

ancak bu seferde yükün millileştirilmesi için mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki satış sözleşmesinin 10. maddesinde uyuşmazlığın çözümünde Stockholm/İsveç tahkim mahkemesinin yetkili ve görevli olarak belirlendiğini, dava konusu malın mülkiyetinin davalı şirkete ait olduğunu, davacının sözleşmeden kararlaştırılan malın bedelini zamanında ödemediğini ileri sürerek öncelikle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine, aksi takdirde davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında yapılmış olan sözleşmenin 10. maddesi gereğince Stockholm Tahkim Mahkemesinin yetkili olarak belirlendiği, tahkim itirazının davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge adliye mahkemesince, taraflar arasında imzalanan 07.03.2017 tarihli sözleşmenin 10.2. maddesinde; taraflar arasında çıkan anlaşmazlıklarda ihtilafların çözümü için ticaret odası kural ve hükümleri ve İsveç yasaları çerçevesinde Stockholm Tahkim Mahkemesi'nin yetkili olduğunun belirlendiği, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun 5. maddesinde "Tahkim anlaşmasının konusunu oluşturan bir uyuşmazlıkta dava mahkemede açılmışsa karşı taraf tahkim itirazında bulunabilir.

Tahkim itirazının ileri sürülmesi ve tahkim anlaşmasının geçerliliğine ilişkin uyuşmazlıkların çözülmesi, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun ilk itirazlara ilişkin hükümlerine tâbidir.

Tahkim itirazının kabulü halinde, mahkeme davayı usulden reddeder." hükmünün belirlendiği, taraflar arasında yapılmış olan tahkim anlaşmasının aynı Kanun'un 4. maddesine göre geçerli bir sözleşme olduğu ve tahkim itirazının ilk itiraz olarak süresinde olduğunun görüldüğü, davanın sözleşmenin 10. maddesi gereğince Stockholm Tahkim Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği, ancak ilk derece mahkemesi tarafından yabancı tahkim şartından ötürü görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken sadece görevsizlik kararı verildiği,

ilk derece mahkemesi tarafından dava deniz taşımacılığı ile ilgiliymiş gibi Denizcilik İhtisas Mahkemesi olarak karar verilmiş ise de davanın deniz taşımacılığından kaynaklanmadığı, davalı şirket ile yapılan alım satım sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilerek, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.