Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2019/2211 K.2019/5202

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... Makine İth. Tic. ve San. A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacıya ait iş yerinde kullanılmak üzere davalı ... San.ve Tic. Ltd. Şti'den 14.000,00 TL değerinde renkli fotokopi makinesi alındığını, 8 ay sonra makinenin arıza yaptığını, arızanın davalılar tarafından giderilmediğini belirterek, makinenin bedelinin tarafına iadesini veya yeni bir makine ile değiştirilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılardan ... Makine İth Tic. ve San. AŞ vekili, davaya konu makinenin 2 defa tamir edilip davacıya teslim edildiğini, makinenin davacının hatalı kullanımı dolayısıyla arızalandığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir. Diğer davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davaya konu fotokopi makinesinin teslim edildiği tarihten itibaren belirlenen garanti süresi içinde aynı arızanın ikiden fazla tekrarladığı, bu arızaların maldan yararlanamamayı sürekli kıldığı ve tamir için gereken azami sürenin aşıldığı, dolayısıyla davacının malın ücretsiz değiştirilmesini veya bedel iadesi talebinde bulunabileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün davalılardan ...

Makine İth Tic. ve San. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 2016/8231 Esas, 2017/2592 Karar sayılı, 30/03/2017 tarihli ilamı ile “ Somut olayda mahkemece alınan bilirkişi raporu makine üzerinde inceleme yapılarak oluşturulmadığından hükme esas alınması doğru olmamıştır.

Mahkemece elektronik konusunda uzman bir bilirkişi tarafından inceleme yaptırılarak arızanın üretici hatası olup olmadığı kesin olarak belirlenip, garanti şartları ve ihbar yükümlülüğünün süresinde yerine getirilip getirilmediği araştırılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı bir şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davaya konu fotokopi makinesinin, tüketiciye teslim edildiği tarihten itibaren, belirlenen garanti süresi içinde kaldığı halde, bir yıl içerisinde ikiden fazla arızalandığı, bu arızaların maldan yararlanamamayı sürekli kıldığı, tamir için gereken azami sürenin aşıldığı, davacının bedel iadesine yönelik talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının ödemiş olduğu 14.000,00 TL'nin davacıya iadesine veya dava konusu fotokopi makinesinin aynı nitelik ve özellikte yenisiyle değiştirilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... Makine A.Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, ... Makine A.Ş. tarafından ithal edilen ve diğer davalı ... Akaryakıt Nak. Ltd. Şti. tarafından kendisine satılan fotokopi makinesinin garanti süresi içerisinde arıza yaptığını, bu arızaların yetkili servis tarafından giderilemediğini belirterek öncelikle 14.000 TL’nin iadesini veya malın yenisiyle değiştirilmesini istemiştir.

Mahkemenin ilk kararının Dairemizce bozulması üzerine bozmaya uyulmuş ve alınan bilirkişi raporunda dava konusu makinenin üretim hatası nedeniyle ayıp bulunduğu, davacının makine ile ilgili talebinde haklı olduğu anlaşılmıştır. Ancak davacı yargılama aşamasında, 27.04.2011 tarihli celsede makinenin misliyle değiştirilmesi terditli talebinden vazgeçerek makinenin bedelini istediğini belirtmiştir.

Bilirkişi heyeti dosyadaki satış faturasını da dikkate alarak davacının fotokopi makinesi için 11.092 TL ödeme yaptığını, bunu talep edebileceğini tespit etmiş olmakla birlikte, mahkemece bilirkişi raporuna itibar edilerek rapor benimsendiği halde 11.092 TL yerine 14.000 TL’nin tahsiline karar verilerek dosya içeriğine aykırı, çelişkili hüküm kurulmuştur.

Ayrıca hüküm fıkrasında davacının sonradan vazgeçtiği makinenin misliyle değiştirilmesi talebine de davacıya seçimlik hak tanıyacak şekilde tekrar yer verilerek “davanın kabulü ile davacının ödemiş bulunduğu 14.000,00 TL’nin davacıya iadesine veya dava konusu fotokopi makinesinin aynı nitelikte yenisi ile değiştirilmesine” şeklinde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Kaldı ki talebin terditli olması halinde dahi mahkemece davacının terditli taleplerinden herhangi birine karar verilmesi gerekir.

Diğer yandan makine bedeli talep edilirken makinenin de iadesi gerektiği gibi, davacı tacir olup fotokopi makinesini de ticari işletmesi için aldığından davacının tüketici gibi değerlendirilmesi de doğru olmamıştır. O halde mahkemece yapılacak iş davanın kısmen kabulü ile dava konusu makinenin iadesi koşuluyla 11.092 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesinden ibaret olup açıklanan nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.