Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2019/258 K.2020/1365

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalılar ..., ..., ... ve ... Faktoring Hizmetleri A.Ş. yönünden reddine, diğer davalı ... …Ltd. Şti. yönünden kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı, davalılar ..., ... ve ... vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Av. ... ile davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili Av. ... ile davalılar ..., ... ve ... vekili Av. ... gelmiş olduğundan duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacı şirket ile davalılardan ... Alüminyum arasında hizmet sözleşmesi akdedildiğini, ancak ... Alüminyum’un taahhütlerini yerine getirmediğini, ... Alüminyum’un sahibinin de intihar ettiğini, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiğini, verilen çeklerin de karşılıksız kaldığını, karşılıksız kalan çeklerin iadesinin istenildiğini, ancak çeklerin davalı ... Hizmetleri A.Ş.’ne temlik edildiğinin öğrenildiğini iddia ederek toplam 260.000,00 TL bedelli iki adet çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 28.11.2012 tarihli dilekçesi ile davacı şirket tarafından çek bedellerinin ödendiğini belirterek davaya istirdat davası olarak devam ettiklerini beyan ederek ödeme tarihlerinden itibaren reeskont faizi talep etmiştir.

Davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili, davalı ... şirketinin iyi niyetli yasal hamil olduğunu, davacının iddialarını davalı ... şirketine yöneltemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılar..., ... ve ... vekili, iş bu davalıların mirası reddettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... ... Cam…Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece 02.02.2016 tarihinde, davacının.... ... mirasçıları hakkındaki davasını atiye bıraktığı, davaya konu iki adet çek bedelinin yargılama aşamasında davalı ... tarafından tahsil edildiği, bu iki adet çek nedeniyle davacının davalı ... ....…Ltd. Şti.’ne borçlu olmadığı, davacı ile davalı ... ... Cam…Ltd. Şti. yetkilisi ... ... arasında yapılan sözleşmenin büyük ölçüde yerine getirilmediği, davacı tarafından davalı ... ... Cam…Ltd.

Şti.’ne işin yapılacağı düşüncesi ile verilen iki adet çekin bedelsiz kaldığı, bedelsiz kalan bu çeklerin faktoring şirketine temlik edildiği, yargılama sırasında çeklerin faktoring şirketi tarafından tahsil edildiği, davacının bu iki adet çek nedeniyle davalı ... ... Cam…Ltd.

Şti. ile davalı ... şirketine borçlu olmadığı gerekçesiyle, davalılar ..., ... ve ... hakkındaki dava atiye bırakıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davacının diğer davalılar yönünden, davasını istirdada dönüştürdüğü göz önüne alınarak her biri 130.000,00 TL bedelli toplam 260.000,00 TL değerinde iki adet çek nedeniyle davacının diğer davalılar ... ... Cam…Ltd. Şti. ile davalı ...

Hizmetleri A.Ş.’ne borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafından davalı ... şirketine ödenen iki adet çek bedelleri toplam 260.000,00 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile davalı ... Hizmetleri A.Ş.’nden tahsiline, diğer davalı ... ... Cam…Ltd. Şti.’ne ilişkin istirdat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı ...

Hizmetleri A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizin 2017/4168 esas ve 2018/1268 karar sayılı ve 15.03.2018 tarihli ilamı ile, “Mahkemece yargılamanın sonlandırıldığı kısa kararda, “3-Davacı tarafından davalı ... şirketine ödenen 260.000,00 TL’nin davalı ... şirketinden istirdadına,” denildiği halde, gerekçeli kararda, “3-Davacı tarafından, davalı ... şirketine ödenen 260.000,00 TL’nin 7142688 seri numaralı 130.000,00 TL bedelli çek yönünden ödeme tarihi olan 21.11.2012,

7142689 seri numaralı 130.000,00 TL bedelli çek yönünden ise 22.10.2012 ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalı ... şirketinden İSTİRDADINA ve davacıya ödenmesine,” denilerek, HMK.’nun 298. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı olarak kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır. Bu hal usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün bozulmasına, bozma nedenine göre davalı ...

Hizmetleri A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,” karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde;... ... mirasçıları davalılar ..., ... ve ... ...’ın ....

Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2012/1045 esas sayılı dosyası ile mirası reddettiklerinin tespit edildiği, her ne kadar davacı vekili anılan bu davalılar yönünden davasını atiye bırakmış ise de, HMK’da atiye bırakma diye bir müessesenin olmadığı, anılan bu davalılar hakkındaki davanın ... ...’ın mirasını reddetmiş olduklarının davanın açılmasından sonra anlaşılması sebebiyle borçtan sorumlu olmayacaklarından reddine karar verilmesi gerektiği, davalı ... .... Ltd.

Şti.’nin davaya konu çeklerin cirantası olduğu, bu çeklerin davalı ... ... …Ltd. Şti. ile diğer davalı .... arasındaki faktoring sözleşmesi gereğince faktoring şirketine ciro edildiği, ... ... …Ltd. Şti.’nin dosya içine getirtilen ticaret sicil kayıtlarına göre ortağının ve yetkilisinin ... ... olduğu, ... Aliminyum ile ... .... Ltd. Şti. arasında organik bağ bulunduğu, davacı ile davalı ...

Aliminyum arasında bağıtlanan sözleşmedeki yükümlülüklerden organik bağ nedeniyle ... ... …Ltd. Şti.’nin sorumlu olacağı, işin tamamı yapılmadığından dava konusu çeklerin davalı ... ... …Ltd.

Şti. yönünden de karşılıksız kaldığı, bu sebeple anılan bu davalı hakkında açılan menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği, davalı .... yönünden yapılan değerlendirmede ise davalı ....’nin dava konusu çekleri usulüne uygun olarak ciro yoluyla devraldığı, davacının ancak davalı ....’nin dava konusu çeklerin karşılıksız kaldığını bile bile devraldığını ispat etmesi halinde istirdat isteminde bulunabileceği, tüm dosya kapsamına göre bu yönde bir ispatın gerçekleşmediği, başka bir deyişle davalı ....’nin kötüniyetli olduğunun ispat edilemediği,

bu sebeple davalı .... hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalılar ... ... mirasçıları hakkındaki davanın reddine, davalı ... ... …Ltd. Şti. hakkındaki davanın kabulü ile davacının bu davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı .... hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalılar ..., ... ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacının ... (... İnş. ….Ltd. Şti-Gürbüz İnş. …A.Ş.) olmasına rağmen gerekçeli karar başlığında ... olarak yazılması ve bu ortak girişimin açılımının yapılmamış olması hatalı ise de, mahallinde düzeltilmesi mümkün bir maddi hata olduğundan bu husus bozma nedeni yapılmamıştır. 2-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle davalı ... Hizmetleri A.Ş.'nin müşterisi olan ... ... Cam ... Ltd. Şti. ile davacı arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3-Mahkemece 02.02.2016 tarihinde davalılar... ..., ... ve ... (... ... mirasçıları) hakkındaki davanın atiye bırakılması nedeniyle bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, iş bu karar taraflarca temyiz edilmemiş olmasına rağmen eldeki temyiz incelemesine konu kararın 1. fıkrasında bu davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmesi, davacının usuli kazanılmış hakkının ihlalini oluşturacağından doğru değildir, hükmün bu nedenle bozulması gerekmektedir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 HMK’nın geçici 3. maddesi ve 5236 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’nın 5236 sayılı Kanun’un 16. maddesi ile değiştirilmeden önceki 438/7 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

4-Davalılar .... ..., ... ve ... (... ... mirasçıları) vekilinin temyizine gelince; yukarıdaki (3) nolu bend uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar verildiğinden davalılar .... ..., ... ve ... (... ... mirasçıları) vekilinin temyiz itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.