Yargıtay 2. Ceza Dairesi E.2021/21782 K.2022/3279

Karşılıksız yararlanma suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, Batman Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 29/07/2020 tarihli ve 2018/23317 soruşturma, 2020/2884 esas, 2020/2091 sayılı iddianamenin iadesine dair Batman 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/08/2020 tarihli ve 2020/996 iddianame değerlendirme sayılı kararının itiraz edilmeden kesinleşmesini müteakip, Batman Cumhuriyet Başsavcılığınca yeniden düzenlenen 17/02/2021 tarihli ve 2020/16628 soruşturma, 2021/948 esas,

2021/694 sayılı iddianamenin ikinci defa iadesine dair Batman 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/02/2021 tarihli ve 2021/150 iddianame değerlendirme sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 03/03/2021 tarihli ve 2021/240 değişik iş sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 04/10/2021 gün ve 6596/2021 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21/10/2021 gün ve 2021/123890 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Batman 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/08/2020 tarihli kararı ile şüphelinin kaçak elektrik kullanımıyla ilgili mahallinde keşif yapılmadığı ve etkin pişmanlık önerisinin şüpheliye tebliğ edilmediğinden bahisle düzenlenen iddianamenin iadesine karar verildiği,

akabinde Batman Başsavcılığınca 17/02/2021 tarihli ve 2020/16628 soruşturma, 2021/948 esas, 2021/694 sayılı yeniden düzenlenen iddianamede, etkin pişmanlık önerisinin şüpheliye 20/01/2021 tarihinde tebliğ edildiği ve Batman Sulh Ceza Hakimliğinden keşif talebinde bulunulduğu ancak Batman 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 14/01/2021 tarihli 2021/244 değişik iş sayılı kararıyla talebin reddedildiğinin belirtilerek kamu davası açıladığı,

düzenlenen bu ikinci iddianamenin de Batman 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/02/2021 tarihli kararı ile keşif icra edilmeden kamu davası açıldığı böylelikle önceki iade kararının gereği yerine getirilmediğinden bahisle iadesine karar verilmiş ise de;

Benzer bir olayla ilgili olarak Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 15/02/2021 tarihli ve 2020/30596 esas, 2021/2430 karar sayılı ilâmında yer alan " ...dosya içerisindeki 04/05/2017 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağında, “Yapılan kontrolde sayacın devre dışı bırakıldığının” belirtildiği, bu kullanım şekline göre elektrik enerjisinin sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesinden dolayı suçun oluşup oluşmadığına ilişkin mahallinde bir keşif yapılarak bilirkişi raporu tanzimine lüzum bulunmadığı;

ayrıca dosya kapsamından, TCK’nın 168/5. maddesine göre, ödenmesi halinde şüpheli ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına kararı verilmesi sonucunu doğuracak olan, normal tarifeye göre vergili ve cezasız gerçek zarar miktarı bilirkişiye dosya üzerinden yaptırılan hesap sonucu tespit edilip, şüphelinin bu miktarı şikâyetçi kuruma ödemesi halinde hakkında dava açılmayacağına dair bir bildirimde bulunulduğu anlaşılmakla;

iddianamenin iadesi kararına yönelik olarak yapılan itirazın mercince kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden ..." şeklindeki açıklamalara nazaran, Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. yetkilileri tarafından düzenlenen 09/02/2018 tarihli kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağı ile, şüphelinin sayaçsız olarak kaçak elektrik kullandığının belirlenmiş olması karşısında, kaçak elektrik kullanımına dair mahallinde Cumhuriyet savcılığı tarafından keşif yapılmasının iddianame düzenlenmesi için zorunlu olmadığı,

ayrıca kovuşturmaya yer olmadığına kararı verilmesi sonucunu doğuracak olan, normal tarifeye göre vergili ve cezasız gerçek zarar miktarı bilirkişiye dosya üzerinden yaptırılan hesap sonucu tespit edilip, şüphelinin bu miktarı şikâyetçi kuruma ödemesi halinde hakkında dava açılmayacağına dair bir bildirimde bulunulduğu ancak şüphelinin 28/01/2020 tarihli ifadesinde belirtilen miktarı ödemeyeceğini beyan ettiği gözetilmeden,

iddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

5271 sayılı CMK’nın 160/2. maddesi hükmü ile; soruşturma evresinde Cumhuriyet savcılarına şüphelinin lehine olan delilleri (de) toplama ve şüphelinin haklarını koruma yükümlülüğü getirilmiş, ayrıca aynı Kanun’un 170 ve 174. madde hükümleri ile iddianamenin iadesi kurumuna yer verilmiştir. CMK’nın 174. maddesinin 1. fıkrasının b) bendi hükmüne göre de “Suçun sübutuna etki edeceği muhakkak olan bir delil toplanmadan” hazırlanan iddianamenin iade edilmesi gerekir.

Karşılıksız yararlanma suçu bakımından özel bir etkin pişmanlık düzenlemesi olan TCK’nın 168/5. maddesi gereğince ve kanun koyucunun amacı doğrultusunda şikâyetçi kurumun uğradığı zararın, vergisi dahil suç tutanağı ile belirlenmiş veya belirlenecek olan cezasız tutarın ödenmesi halinde şüpheli hakkında kamu davası açılamaz.

Maddede bahsedilen zarar, vergili ve cezasız miktardır, uğranılan vergili ve cezasız zarar miktarının tespiti amacıyla gerekirse keşif yapılması için Cumhuriyet Başsavcılığınca CMK’nın 83 ve 162. maddelerine istinaden Sulh Ceza Hakimliğinden talepte bulunulması, dosya içeriğindeki delillere göre karşılıksız yararlanma suçunun oluştuğu kanaatine varıldığı takdirde şüphelinin TCK’nın 168/5. fıkrasında düzenlenen yasal imkândan faydalanabilmesi,

bu hususun bir dava şartı olduğu ve CMK’nın 174 ve 223/8. maddeleri gereğince işlem yapılmasına da yol açabileceği değerlendirilerek şüpheliye belirlenen vergili ve cezasız zarar miktarını kamu davası açılmadan önce tamamen tazmin etmesi halinde hakkında dava açılmayacağı da hatırlatılarak bu hususta usulünce bildirim yapılması ve makul bir süre tanınması, soruşturma aşamasında zararın tamamen tazmini halinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi, tamamen tazmin edilmemesi halinde dava açılması gerektiği gözetilmelidir.

Bu açıklamalar ışığında incelenen somut olayda; dosya içerisindeki 09/02/2018 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağında, “Sayaç olmaksızın enerji kullanımı yapıldığının” belirtildiği, bu kullanım şekline göre elektrik enerjisinin sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesinden dolayı suçun oluşup oluşmadığına ilişkin mahallinde bir keşif yapılarak bilirkişi raporu tanzimine lüzum bulunmadığı;

ayrıca dosya kapsamından, TCK’nın 168/5. maddesine göre, ödenmesi halinde şüpheli ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına kararı verilmesi sonucunu doğuracak olan, normal tarifeye göre vergili ve cezasız gerçek zarar miktarı bilirkişiye dosya üzerinden yaptırılan hesap sonucu tespit edilip, şüphelinin bu miktarı şikâyetçi kuruma ödemesi halinde hakkında dava açılmayacağına dair bir bildirimde bulunulduğu anlaşılmakla.