Yargıtay 2. Ceza Dairesi E.2023/20960 K.2024/2066

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60322 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, Manavgat 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/05/2011 tarihli ve 2011/169 esas, 2011/408 sayılı kararının temyiz edilmeksizin 07/07/2011 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen hüküm yönünden dava zamanaşımı hesaplaması yapılamayacağı gibi hükümlünün memnu haklarının iadesini talep etmesi üzerine, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu 13/A maddesinde yer alan, ''5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilir.

Bunun için.

Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak kaydıyla, a) Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması, b) Kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması gerekir.'' şeklindeki düzenleme uyarınca inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde düşme kararı verilmesinde isabet görülmemiştir." şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Manavgat 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31.05.2011 tarihli ve 2011/169 Esas, 2011/408 Karar sayılı kararı ile 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 516/ilk, 522, 59/2 ve 647 sayılı Kanun'un 4. maddeleri uyarınca 1.221,00 TL adli para cezası ile mahkûmiyetine karar verilen ve hakkındaki bu mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinin ardından hükümlünün 27.01.2020 tarihli dilekçesi ile yasaklanmış haklarının iadesi isteminde bulunduğu halde, mahkemece dava zamanaşımının gerçekleştiğinden bahisle kamu davasının düşmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi, belli bir suç veya cezaya mahkûmiyete bağlı olarak gerek Ceza Kanunu’nda, gerekse diğer kanunlarda öngörülen çeşitli hak yoksunluklarının kaldırılmasını sağlayan hukukî bir düzenleme olup, 765 sayılı Kanun'un 121 ve 124. maddeleri ile 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 416 ve 420. maddelerinde yer alan “yasaklanmış hakların geri verilmesi” kurumuna, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda ve 5271 sayılı Kanun’da yer verilmemiş, 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren ve 5560 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 38. maddesiyle 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na 13/A maddesi eklenmek suretiyle tekrar düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile ceza mahkûmiyetinden doğan müebbet hak yoksunluklarının giderilmesi amaçlanmıştır.

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na eklenen 13/A maddesinde, 5237 sayılı Kanun dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebileceği, bunun için, aynı Kanun'un 53. maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak kaydıyla, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması gerektiği belirtilmektedir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi için cezanın infaz edilmiş olması ve kişinin infazın tamamlanmasından itibaren üç yıllık süre içerisinde yeni bir suç işlememesi ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaatin oluşması gerekecektir.

Bu itibarla, mahkûm olduğu adlî para cezasını infaz eden hükümlünün talebinin yukarıda izah edilen 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na eklenen 13/A maddesi kapsamındaki yasaklanmış haklarının iadesi niteliğinde olup, mahkemece talebin kabulü ile bu yönde araştırma yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra dava zamanaşımının gerçekleştiğinden bahisle hükümlü hakkında düşme kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR