Yargıtay 2. Ceza Dairesi E.2023/21690 K.2026/4117

Kanun’un 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü: 5271 sayılı Kanun'un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır.

Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.

Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek sanıklar müdafiinin temyiz isteminin "taraflarına vekalet ücreti verilmesi gerektiğine"; katılan vekilinin temyiz isteminin "sanıkların beyanlarının suçtan kurtulmaya yönelik ve çelişkili olduğuna, tanık ...'e sanıkların baskı uyguladığına ve mahkûmiyete yeterli delil olmasına rağmen sanıklar hakkında beraat kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğuna" yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede.

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, Şanlıurfa 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.12.2018 tarihli 2017/1050 Esas, 2018/1386 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanıklar müdafiinin istinaf talebi üzerine yapılan istinaf incelemesi neticesinde, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 18.02.2021 tarihli ve 2019/1216 Esas,

2021/318 Karar sayılı kararı ile hükümlerin "CMK'nın 193/1. maddesinde kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere hazır bulunmayan sanıklar hakkında duruşma yapılamayacağı, 194/2. maddesinde sanığın önceden sorguya çekilmiş ve artık hazır bulunmasına mahkemece gerek görülmediği hallerde davanın yokluğunda bitirilebileceği öngörülmüştür.

Sanıkların önceden sorgusunun yapılması nedeniyle artık hazır bulunmasına mahkemece gerek görülmediği hallerde yokluğunda duruşma yapılıp hüküm verilebilmesi için yapılan sorgununun hukuka uygun olarak yapılması ve hukuki sonuç doğurma kabiliyetinin bulunması, başka bir deyişle hükme esas alınabilmesi gerekir. CMK'nın 196/2. maddesinde alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda sanıkların sorgusunun istinabe suretiyle yapılamayacağı belirtilmiştir.

Bu suçlarda istinabe yoluyla yapılan sorgu, kanuna aykırı olup CMK'nın 148/3. maddesi kapsamında delil niteliği ve hukuki değer taşımayacak ve hükme esas alınamayacaktır.

Somut olayda sanıklara isnat edilen suçun cezasının alt sınırı 5 yıl ve daha fazla hapis cezası gerektirmektedir Bu itibarla sanıkların istinabe yoluyla Datça Asliye Ceza Mahkemesi'nde sorgularının yapıldığı, asıl mahkemesinde sanıklara CMK'nın 147 ve devamı maddelerinde düzenlenen yasal haklarının hatırlatılmadığı anlaşılmakla CMK'nın 193/1. maddesine aykırı olduğu gerekçesi ile bozulmasına karar verildiği, ancak verilen bu bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların 5271 sayılı Kanun’un 280/1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği,

istinabe yasağına ilişkin bozma sebebinin hukuka kesin aykırılık hâllerini düzenleyen yine aynı Kanun’un 289. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek,

Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği,

keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır.

Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur.

Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 18.02.2021 tarihli ve 2019/1216 Esas, 2021/318 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine Şanlıurfa 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.02.2022 tarihli 2021/508 Esas, 2022/308 sayılı kararının hukuki değerden yoksun olduğu belirlenerek buna göre yapılan incelemede.

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,