Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2006/12746 K.2007/4616

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Toplanan delillerden; tarafların 17.03.1995’te evlendikleri, bu evlilikten çocuklarının olmadığı, daha sonra Almanya’nın Tempelhof Krvezberg Aile Mahkemesinin 07.05.2004 sayılı kararı ile boşandıkları anlaşılmaktadır. Davacı bu kararın tanınmasına karar verilmesini istemiştir.

2675 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Yasanın 42. maddesi; yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabuledilebilmesinin yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tesbitine bağlamış, şartların oluşması halinde tanıma kararı verilebileceğini belirtmiştir. Boşanmaya ilişkin ilam ve kesinleştiğini gösterir belge mevcuttur. ( 2675 SK. Md. 37 ) Boşanma hükmünün nüfusa işlenebilmesi için tanıma talebinde bulunulmuştur. Tanıma isteğinde karşılıklı anlaşmaya yahut fiili bir uygulamaya gerek olmadığı gibi yabancı mahkemeye usulüne uygun çağrılıp çağrılmayacağının da önem arzetmeyeceği yasanın 42. maddesinde açıklanmıştır.

Tanımaya karar verilebilmesi için , ilamın Türk Mahkemesinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmesi ve hükmün kamu düzenine açıkça aykırı olmaması yeterlidir. (2675 S.K. md. 42 – 38/b-c)

Boşanmaya, eşlerin mili hukuku uygulanır. Eşlerin ayrı vatandaşlıkta olmaları halinde müşterek ikametgah hukuku, bununda bulunmadığı takdirde mutat mesken hukuku, bununda tesbit edilmemesi halinde Türk Hukuku uygulanır. ( 2675 S.K. md. 13) Yasa düzenlenirken mutlaka uygulanacak bir hukukun bulunmasına özen gösterilmiştir. Yabancı mahkeme,eşlerden birinin Alman, diğerinin Türk vatandaşı olduğunu gözden kaçırmamış bunu kararında belirtmiştir.

Toplanan delillerden eşlerin Almanya’da oturdukları sabittir. Yabancı mahkemenin eşlerin mutat mesken hukuku uygulamasında isabetsizlik yoktur. Varılan sonuçta Türk kamu düzenine açıkça aykırılık teşkil etmemektedir. Yabancı mahkemede uygulanan hükümler, maddi ve hukuki tesbitler tanımaya bakan hakimin denetimi dışındadır. Kamu düzenini de yasaya aykırılık olarak değil, ancak Türk Hukukunun vazgeçemeyeceği , devletin temelini oluşturan değerler olarak kabuletmek gerekir.

Evlilik Bağına İlişkin Karaların Tanınması Hakkındaki Sözleşmeye kararı veren mahkemenin mensubu olan Almanya katıldığı gibi bu sözleşmeye Türkiye’de iştirak etmiştir. Sözleşmenin amacı boşanmaya yönelik olarak yabancı mahkemeden verilen kararların tanınmasını kolaylaştırmaktadır. Kesin hüküm teşkil eden bir karar ve Türk kamu düzenine açıkça aykırılık bulunmadığına göre tanıma kararı verilebilmesi için sözleşmenin aradığı şartlarda gerçekleşmiştir. ( Söz. md. 1 ) Yabancı hukukun uygulanmasında da isabetsizlik bulunmadığına göre ( 2675 SK. md. 13 tanıma kararı verilmesi gerekir. Açıklanan husus üzerinde durulmadan, sözleşmenin 3/2 maddesi gerekçe gösterilip yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.