Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2006/3448 K.2006/3898

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan 22.11.2005 * günü temyiz eden E.A. ile vekili Av. İ. K. ve Av. A. Y. S. ve karşı taraf vekili Av. M. B. M. geldi. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Türk Medeni Kanununun 168. maddesi gereğince; boşanma ve ayrılık davalarında yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Taraflar evlendikten sonra Düzce’ye yerleşmişlerdir. Davacı kadın 15.08.2002 tarihinde Balıkesir’e taşınmış, boşanma davası ise 25.09.2002 tarihinde açılmıştır. Toplanan delillerden davacı kadın Balıkesir'in yerleşim yeri olduğunu kanıtlayamamıştır. Bu nedenlerle davalının süresinde bulunan yetkisi ile ilk itirazın kabulü ile davanın yetki yönünden reddi gerekirken işin esasının incelenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

KARŞI OY YAZISI

Kadın tarafından evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanma (TMK. m. 166 f. I) davası açıldığı; davalı kocanın süresi içinde yetki itirazında bulunduğu , tarafların boşanmalarına karar verildiği konusunda değerli çoğunluk ile aramızda “görüş birliği” vardır.

Çekişme nedir?;

Evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanma (TMK. m. 166 f. I) davası davacı kadın tarafından “sürekli kalma niyetiyle” oturduğu yer (TMK. m. 19 f. I) olan Balıkesir’de açıldığı halde bu mahkemenin kadının “yerleşim yeri” mahkemesi (TMK. m. 168) olması gerçeğine rağmen değerli çoğunluğun farklı yönde oluşan düşüncesine katılmıyorum.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu boşanma veya ayrılık davasının açılmasını kolaylaştırabilmek düşüncesiyle davanın eşlerden birinin yerleşim yerinde açılabileceğini kabul ettiğine kadının da eş olduğu gözetildiğinde boşanma veya ayrılık davasının “kadının da yerleşim yerinde” açılacağı konusunda bir duraksama olamaz. (Ömer Uğur GENÇCAN, “Türk Medenî Kanununda Kadının Özgürleşimi”, Güncel Hukuk Dergisi, Ocak-2006, Sayı:25, s. 29, Kısaltma: GENÇCAN- Özgürleşim)

Türk Medeni Kanununun 168. madde gereğince, boşanma davalarında yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce en son altı ay birlikte oturdukları yer aile mahkemesi olduğundan davacı kadının seçimlik hakkını kullanarak “kendi yerleşim yerinde” dava açması kanuna uygundur. (Ömer Uğur GENÇCAN, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Bilimsel Açıklama-İçtihatlar-İlgili Mevzuat, I. Cilt, (TMK. m. 1-351), Ankara 2004 , II. Cilt, (TMK. m. 352-1030) Ankara 2004 , Kısaltma: GENÇCAN-TMK., s. 905)

Davacı kadının Balıkesir’e baba evine “sürekli kalma” niyetiyle (TMK. m. 19 f. I) gittiği açık seçiktir. Geçimi babası tarafından sağlanan, boşandığı takdirde yoksulluğa düşecek olan bir kadının babasının evine “sürekli kalma niyetiyle” gitmesinden daha doğal ne olabilir? Onun sürekli kalma niyetiyle gidebileceği başka bir yer yoktur ki!

Yasa koyucu TMK. m. 168 değişikliği ile bu gibi kadınlara kolaylık sağlamayı hedeflemiştir.

Kadının “bu niyetle” gittiği yerde kaldığı süre “1 gün bile olsa” yine o yerde boşanma davasını açabilir. Yeter ki kadının bu dünyada gidecek ve gitmesi daha doğal olan bir yer bulunmasın. Ülkemizde koca evinden uzaklaştırılan her kadının sürekli kalma niyetiyle gidebileceği doğal tek adres: Baba evidir.

O halde boşanma davası, davacı kadın tarafından sürekli kalma niyetiyle oturduğu yer (TMK. m. 19 f. I) (=yerleşim yeri) olan ve bu sebeple kadının yerleşim yeri (TMK. m. 168) olan Balıkesir’de, doğru yerde açılmıştır. Bu sebeplerle değerli çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.