Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2007/2086 K.2008/8632

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Mirasçılık ve mirasın geçişi, mirasbırakanın ölümü tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir. (4722 Sayılı Yürürlük .Kanunu md.17) 1-Üçüncü kişilerden satın alınarak davalı adına tapuya kayıt edilen davaya konu taşınmazların satış bedellerinin mirasbırakan tarafından ödendiği ve tenkise tabi oldukları hususu 1. Hukuk Dairesinin 14.03.2002 tarih ve 2002/1919-3346 sayılı ilam ile kesinleşmiştir.

Mirasbırakan, davalıya taşınmaz temlik etmemiş, üçüncü kişilerden alınan ve davalı adına tapuya kayıt edilen taşınmazların bedelini ödemiştir. Bu durumda davalıya yapılan teberru, satın alınan taşınmazlar değil, bunlar için ödenen satış bedelidir ve bu bedelin tenkise tabi tutulması gerekmektedir.

O halde, mahkemece yapılacak iş; mirasbırakanın, taşınmazlar alınırken üçüncü kişiye ödediği bedelin (paranın), mirasın açıldığı tarihte ulaştığı değerinin; paranın satın alma gücündeki değişimlerin usulunce belirli kriterler dikkate alınmak suretiyle hesaplanması; gerektiğinde bu hususta uzman bilirkişi veya bilirkişiler kurulundan taraf, yargıç ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınması; belirlenen değerin tenkisine hükmedilmesi ve bu yapılırken de doğabilecek usulü kazanılmış hakların nazara alınmasından ibarettir.

(HGK. ‘nun 30.11.2005 tarihli ve 2005/2-81 esas, 2005/672 karar sayılı kararı) Bu husus gözetilmeden hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

2-Kabule göre de;

Sabit tenkis oranı belirlenirken bilirkişi tarafından yapılan hesapta, davalının mirasbırakanın saklı pay sahibi altsoyu olduğu nazara alınarak (TKM. md. 503.) davalının kendi saklı payını aşan kısmın fazla kazandırma olacağının dikkate alınmamış olması, mirasbırakanın üçüncü kişilerden satın aldığı taşınmazların bedelini ödediği ve bu nedenle tenkise tabi olduğu, somut olayda tercih hakkının gündeme gelmeyeceği, dikkate alınmadan, davalıya (TKM. md. 506) tercih hakkı kullandırılması doğru görülmemiştir.