Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2007/5059 K.2007/14643

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan 2.10.2007* günü temyiz eden davacı vekili Av. H B geldi. Karşı taraf tebligata rağmen gelmedi. Karşı taraf vekili Av. M D'nun vekaletname ve mazeret dilekçesi verdiği ve başkalarını tevkil yetkisi olduğu görüldü, mazereti kabul edilmedi. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı; davalı derneğin disiplin kurulu tarafından verilen 27.07.2006 tarihli “bir yıl süreyle geçici çıkarma” kararının iptalini istemiştir.

Mahkemece; “disiplin kurulu kararlarına karşı doğrudan mahkemeye başvurulamayacağı” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; kararı davacı temyiz etmiştir.

Davacı hakkında; Disiplin Kurulunun 27.07.2006 tarihli kararı ile; üyelerin şeref ve itibarını zedeleyici söz ve davranışlarda bulunduğu gerekçe gösterilerek, bir yıl süreyle geçici çıkarma cezası verildiği anlaşılmaktadır.

Dernekler hukukunun temel ilkesi, “asıl olanın, dernek uyuşmazlıklarının öncelikle kendi bünyeleri içinde çözülmesidir.” Dolayısıyla böyle bir olanak mevcut bulunduğu sürece yargı organlarına başvurulması yolu kabul edilemez. (2.H.D’nin 13.05.1991 tarihli ve 4597 esas, 7587 karar sayılı kararı) Bu ilke, Türk Medeni Kanununun 83/2. maddesinde “Diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamaz.” şeklindeki hükümle açık biçimde hükme bağlanmıştır.

Dernek tüzüğünün 66’ncı maddesinde “Disiplin Kurulunca verilen bir yıla kadar geçici çıkarma cezalarına ilişkin kararın kesin olduğu, hiçbir itiraz merciinin bulunmadığı” belirtilmektedir. Tüzükte yer alan bu hüküm, disiplin kurulunca verilen bir yıla kadar geçici çıkarma kararlarına karşı, dernek içi denetim yollarını kapatmıştır. Davacının, tüzük hükümlerine göre, kendisi hakkındaki geçici çıkarma kararını, derneğin en yetkili karar organı olan genel kurula (TMK. md.73) taşıma olanağı bulunmamaktadır. Bu durumda davacıya, yargı organına başvurma olanağı tanımamak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 36. maddesinde yer alan hak arama hürriyetinin ihlali sonucunu doğurur. O halde, işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı gerekçe ile isteğin reddi doğru bulunmamıştır.