Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2007/921 K.2008/2280

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı Hazine İstanbul 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1993/389-422 sayıl kararı ile Yunanistan uyruklu davalı Stevros Kuremenos’a mirasçılık belgesi verildiğini, Yunanistan ile aramızda mütekabiliyet bulunmadığını bu nedenle mirasçılık belgesinin iptali istenmiştir. Mahkemece mirasçılık belgesinin taşınmaz mallar yönünden iptaline, mirasbırakan Aristotelis Kozmiadis’in mirasının taşınmaz mallar yönünden Maliye Hazinesine ait olduğuna karar verilmiş, hükmü taraflar temyiz etmiştir.

Mirasbırakan Aristotalis’e ait K.., İ..., pafta 140, ada 1118, 216 ve 217. parseller malikinin bulunamadığından bahisle 3561 sayılı yasa uyarınca kayyım İstanbul Defterdarınca idare edilmiş, Kadıköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 31.10.2000 tarih 1999/483 esas – 2000/1006 sayılı kararı ile mirasbırakan Aristotalis’in gaipliğine, 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisinin 530. maddesi gereğince taşınmazların Hazine adına tesciline karar verilmiş, bu karar 19.06.2001 tarihinde kesinleşmiştir.

5444 sayılı kanunla değişik 2644 sayılı Tapu Kanunu madde 35’e göre; yabancı uyruklu gerçek kişiler, karşılıklı olmak ve kanuni sınırlamalara uyulmak kaydıyla Türkiye’de taşınmaz mal edinebilirler.

Bu maddenin beşinci fıkrasında belirtilen; “karşılıklılık olmayan devlet vatandaşlarının kanuni miras yoluyla edindikleri taşınmaz ve sınırlı ayni hakların intikal işlemlerinin yapılarak tasfiye edileceğine” yönelik hüküm, bu kanunun yürürlüğe girdiği 26.07.2005 tarihinden sonra ölen mirasbırakanlar bakımından uygulama olanağına sahiptir. Mirasbırakan Aristotalis 1978 yılında, onun mirasçılarından Fotios ve Eleni ise mirasbırakandan önce ölmüşlerdir.

Davada aydınlığa kavuşturulması gereken husus; yukarıda belirtilen ölüm tarihlerine göre Türkiye ile Yunanistan arasında, miras yoluyla taşınmazın kazanılabilmesi yönünde “karşılıklılık” ilkesinin fiili (eylemli ) olarak gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Adalet Bakanlığı tarafından dosyaya gönderilen yazılarda; bu hususun aydınlığa kavuşturulabilmesine olanak sağlayacak bir yanıt bulunmadığı gibi, kısmen farklı ifadelerin kullanıldığı görülmektedir.

Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünün, Yargıtay l. Başkanlığına gönderdiği “Genel” nitelikli 3.8.2007 tarih ve 70213 sayılı yazısında. Yunanistan’ın İskeçe ( Ksanti) Hukuk Mahkemesince verilen, T.C vatandaşı mirasçının Yunanistan’da miras yoluyla taşınmaz mal edinmesine yönelik bazı kararlarından sözedilmektedir.

Bu durum, iki ülke arasında “karşılıklılık” ilkesinin fiili (eylemli) uygulama yönünden daha sağlıklı değerlendirilebilmesine olanak sağlayacak bazı yeni gelişmelerin yaşandığını düşündürmektedir. Mahkemece yukarıda isimleri belirtilen mirasbırakanlar Aristotalis, Fotios ve Eleni için fiili karşılıklılığın ölüm tarihlerine göre “miras yoluyla taşınmaz edinebilme” yönünden iki ülke arasında gerçekleşip gerçekleşmediği İskeçe Hukuk Mahkemesince verilen kararda gözönünde bulundurularak ayrıntılı olarak sorulup araştırılmalı ve sonucu uyarınca hüküm oluşturulmalıdır. Bu yönler üzerinde durulmaksızın eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

pzt.