Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2008/2763 K.2009/8139

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan bugün * temyiz eden davacı vekili tebligata rağmen gelmedi.Karşı taraf davalı vekili Av. R.. Ş. geldi.Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1- Davacı; davalı ile 22 yıldır evli olup, davalı tarafından 2.3.2004 tarihinde açılan boşanma davasının halen devam ettiğini, 22 yıllık evlilikleri döneminde, kendi katkısıyla müşterek edindikleri tüm mal varlıklarının davalı eşi üzerine yapıldığını, her ikisinin de İş Bankasında çalıştıklarını, buradan emekli olduklarını, tarafların kendilerine daha iyi bir gelecek hazırlamak bakımından aralarında akdi ilişki kurduklarını, bu akdi ilişki nedeniyle halen davalı adına kayıtlı.

Ayvacık Babakale köyünde 1,5 dönüm arsa, aynı yerde Troya İma Konut Yapı Kooperatifinde ortaklık payı, Bodrum A..’da devre mülk, Datça’da .. dönüm arsa, Kadıköy-Merdivenköy’de .. ada ...arselde bulunan 13 nolu daire, İş Bankasında yaklaşık 17.000 TL.’ lik yatırım fonu hesabının bulunduğunu, bu malvarlığının toplam değerinin 139.000 TL:’yi bulduğunu;

Ayvacık Babakale köyündeki 1,5 dönüm arsanın yarı bedeli 7.500.000.000 TL.

Troya İma Konut Yapı kooperatifindeki, ödenmiş ortaklık payının yarısı olan 11.000.000.000 TL

Bodrum Akyarlar’daki devre mülkün yarı bedeli olan 2.500.000.000 TL.,

Datça’daki 2 dönüm arsanın yarısının değeri olan 7.500.000.000 TL.

Kadıköy-Merdivenköy .. parseldeki .. nolu dairenin yarısı karşılığı 32.500.000.000 TL.

İş Bankasındaki yatırım fonu hesabından bulunan paranın yarısı olan 8.500.000.000 TL. olmak üzere toplam 69.500.TL.’nin davalıdan yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ise; dava dilekçesinde sayılan malları, evlilik öncesi birikimleri, fazla mesai çalışmaları, emekli ikramiyesi ve mirasın değerlendirmesiyle kendisinin edindiğini, davacının bu malvarlığının edinilmesine katkısının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Mahkeme: “davacının, davalıya ait taşınmazların edinilmesine kazancı ile katkısının bulunmadığını” gerekçe göstererek; davacının bu isteğini reddetmiş, kararı davacı temyiz etmiştir.

Tarafların, 8.7.1982 tarihinde evlendikleri, davalı tarafından 2.3.2004 tarihinde açılan boşanma davası sonucu, boşanmalarına karar verildiği, kararın 14.7.2005 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Tarafların ikisi de İş bankasında çalışmakta iken, davacı 1.3.1989’da, davalı ise 9.5.1997 tarihinde emekli olmuştur. Davacının, ilk eşinden 1981 yılında boşandığı, boşandığı eşinden olma iki çocuğuna, Kadıköy 2. İcra Müdürlüğünün 1985/1836 esas sayılı icra takip dosyası üzerinden 1995 yılına kadar nafaka ödediği de anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında 1.1.2002 tarihine kadar “mal ayrılığı”, (743 s. TKM. md.170) bu tarihten boşanma davasının açıldığı 2.3.2004 tarihine kadar da “edinilmiş mallara katılma rejimi”nin geçerli olduğu (4722 s. Yürürlük K. md.10/1, 4721 s. TMK. md. 202/1) tartışmasızdır. Dosyadaki tapu kayıtlarına ve belgelere göre. Kadıköy- Kozyatağı Merdivenköy’de bulunan 3256 ada 137 parsel sayılı taşınmazdaki (13) nolu dairenin SS.

Göztepe Umut Konut Yapı Kooperatifi adına kayıtlı iken 18.9.1991 tarihinde “tahsis” suretiyle davalı Nursen adına tescil edildiği, kaydı üzerinde Türkiye İş Bankası Mensupları Emekli Sandığı Vakfı lehine 19.500.000.000 TL. borç karşılığı ipotek şerhinin mevcut olduğu, Çanakkale Ayvacık Babakale köyündeki 1280 m2’lik 29 parsel sayılı “zeytinlik” vasfındaki taşınmazın tamamını davalının 7.8.1995 tarihinde üçüncü kişiden “alım” suretiyle iktisap ettiği, Bodrum-Akyarlar’daki devre mülkü ise 1.7.1998 ‘de, Datça’daki 2073 m2’lik .. parsel numaralı “tarla” vasfındaki taşınmazı da 2.4.1991 tarihinde üçüncü kişiden satın aldığı,

davalının Çanakkale Troya İma Konut Yapı Kooperatifine 12.6.1997 tarihinde ortak olduğu, bu kooperatife dava tarihine kadar toplam 19.262.500.000 TL. ödeme yaptığı, ödemelerin halen devam ettiği, İş Bankası Selamiçeşme şubesindeki davalıya ait yatırım fonu hesabında ise 13.5.2004 tarihi itibarıyla 14.957.120.990 TL. bulunduğu anlaşılmaktadır.

Görüldüğü üzere, taşınmazların tamamı, taraflar arasında mal ayrılığı (TKM. m.170) geçerli iken edinilmiştir. Bu rejimde; karı kocadan her biri kendi mallarının mülkiyetine sahiptir. (TKM. md.186/1) ve her birinin mallarının geliri ve kendi kazançları kendilerine aittir. (TKM. md.189) Bu durum; eşlerin birbirlerine, Türk Kanunu Medenisinin 190. maddesi haricinde yardım etmesine, birlikte mal edinme konusunda aralarında akdi ilişki kurmalarına ya da birinin edindiği mala, diğerinin katkıda bulunmasına engel değildir. O halde, eşlerin birbirine yaptığı katkı, genel hükümler çerçevesinde katkı alacağının doğmasına sebep olur. Somut olayda; eşlerin ikisi de bankada memur olarak çalışmışlar, davacı 1.3.1989’da, davalı da 9.5.1997 tarihinde emekli olmuştur.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Mahkemece yapılacak iş; öncelikle; tarafların fiilen çalıştıkları dönemdeki gelirlerinin ve emekli olduktan sonraki, aldıkları toplu paraların ve emekli aylıklarının boşanma davasının açıldığı tarihe kadar tespit edilip,

a) Merdivenköy’deki 3256 ada 137 parselde kayıtlı (13) nolu mesken, S.S.Göztepe Umut Konut Yapı Kooperatifine ait iken “tahsis” suretiyle 18.9.1991 tarihinde davalı adına tescil edildiğine, davacı da, bu kooperatif hissesi kendisine ait iken hisseyi davalıya devrettiğini ileri sürdüğüne göre; böyle bir devir bulunup bulunmadığının araştırılması, hisse; davacı tarafından davalıya devredilmiş ise, devirden önceki ve sonraki ödemelerin tespiti, davacının devirden önceki ödemeleri isteyemeyeceğinin, ancak devirden sonraki ödemelere katkısını isteyebileceğinin gözetilmesi;

hissenin davacı tarafından davalıya devri söz konusu değil ise, kooperatif ödemelerine davacının geliri ile sağlayabileceği katkının oran olarak tespiti; bu yapılırken, davacının, ilk eşinden olma çocuklarına nafaka ödediğinin ve eşi ve çocuklarının iaşesiyle yükümlü (TMK.md.152) olduğunun da dikkate alınması;

b) Datça’daki 1674 parsel numaralı taşınmazın 2.4.1991 tarihinde; Bodrum Akyarlar’daki devre mülkün 1.7.1998 tarihinde; Ayvacık Babakale köyündeki “zeytinlik” vasfındaki 29 parsel sayılı taşınmazın 7.8.1995 tarihinde, davalı tarafından üçüncü kişiden alım suretiyle iktisap edildiği anlaşıldığı göre; bu taşınmazların “alım” tarihindeki alım bedellerinin tespiti; davacının, “eşi ve çocuklarının münasip veçhile iaşesiyle” yükümlü (TKM. md. 152) olduğu ve ilk eşinden olma iki çocuğuna 1995 yılına kadar nafaka ödediği de dikkate alınarak, taşınmazların alım bedellerine geliri ile sağlayabileceği katkının her bir taşınmaz için oran olarak belirlenmesi;

c) Davalı T..İma Konut Yapı Kooperatifine 12.6.1997 tarihinde ortak olarak katılmış, 9.5.1997 tarihinde emekli olduktan sonra toplu parasının bir bölümünü (1.073.000.000 TL.) kooperatife girişte ödediğini ifade etmiştir. Kooperatife girişte davalının ödediği bu miktarın, boşanma davasının açıldığı tarihe kadar yapılan toplam ödeme miktarından indirilmesi, kalanına davacının geliri ile yapacağı katkının yukarıdaki açıklamalar da gözetilerek oran olarak tespiti,

d) İş Bankası Selamiçeşme şubesinde, davalıya ait yatırım fonu hesabının hangi tarihte fona ne miktar para yatırılarak açıldığının ve fondaki hesap hareketlerinin ilgili bankadan sorulması, boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla fondaki paranın tespiti, fondaki bu paraya davacının ne suretle katkıda bulunduğunun davacıya sorulup açıklattırılması, varsa katkısının oran olarak belirlenmesi;

Yukarıda (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde açıklanan şekilde bulunacak katkı oranının; taşınmazların dava tarihi itibarıyla tespit edilecek değerleriyle çarpılarak, davacının her bir kalem için talep ettiği miktarların aşılamayacağı da (HUMK. md.74) göz önünde bulundurulmak suretiyle katkı alacağının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2- Davacı, dava dilekçesi ekinde adet, cins ve değerlerini gösterdiği eşyaların aynen iadesini, olmadığı takdirde bedellerinin toplamı olan 9.750.000.000 TL.’nin davalıdan yasal faiziyle birlikte tahsilini de istemiştir. Tefhim edilen kararda; davanın reddine karar verildiği halde, aynı hükümde bu defa talep edilen eşyaların bir kısmı için “kısmi kabul” kararı verilmesi suretiyle çelişkiye yol açılması ve eşyalar yönünden infazda duraksama yaratacak şekilde hüküm tesisi de doğru bulunmamıştır.