Karar Özeti
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi DAVA TÜRÜ :Velayet-İştirak Nafakası Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar Detayı
2. Hukuk Dairesi 2011/2655 E. , 2011/16069 K.
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi DAVA TÜRÜ :Velayet-İştirak Nafakası
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü. 1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yersizdir. 2- Anne ve babanın, deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi; ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklamaları halinde hakim velayet hakkını kaldırabilir (TMK.md.348). Velayetin kaldırılması (nez'i) ile velayetin değiştirilmesinin sonuçları farklıdır. Velayetin değiştirilmesinde velayet yine ana veya babadan birinde kalırken, kaldırılmasında çocuk velayete tabi olmaktan çıkarılarak kendisine vasi de atanabilir (TMK.md.337/2). Çocuk menfaatinin korunması bakımından alınabilecek en ağır en son tedbir, velayetin kaldırılmasıdır. Velayetin kaldırılması tedbir ve kararının açıklanan ağır sonuç doğurucu özelliği göz önüne alındığında, çocuk için ortaya çıkmış bir tehlike söz konusu olmadıkça; velayetin değiştirilerek; daha önce kendisine velayet bırakılmayan eşe velayetin verilmesi tedbirinin uygulanması gerekir. Toplanan deliller yukarıda açıklanan şekilde velayetin kaldırılmasını gerektiren bir durumun varlığına yeterli olmayıp, velayetin değiştirilmesini gerektirir niteliktedir (TMK.md.183,349,351/1). Bir kanun hükmünün uygulanmasında hata yapılması bozmayı gerektirir.Ancak bu tip bir yanlışlığın giderilmesi yeniden duruşma yapılmasını gerektirmez. O halde, kararın düzeltilerek onanmasına (HUMK.md.438/7) karar vermek gerekmiştir. SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2.bentte açıklanan nedenle gerekçeli kararın hüküm bölümünün 1.bendinin 2. paragrafının hükümden tümüyle çıkarılmasına, yerine "Türk Medeni Kanununun 183,349,351/1.maddeleri gereğince velayetin değiştirilerek 01.09.1995 doğumlu Nurullah ile 10.11.1998 doğumlu Beytullah'ın velayetlerinin davalı baba ...'den alınıp davacı anne ...'e verilmesine" sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu bölümünün düzeltilmiş şekliyle, temyize konu diğer yönlerin ise yukarıda 1.bentte açıklanan sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 17.10.2011 (Pzt.)
Özgün Analiz
Olay Özeti: Velayet ve iştirak nafakası davasında mahkeme, çocukların velayetini babadan kaldırmıştır; oysa toplanan deliller velayetin kaldırılmasını değil değiştirilmesini gerektirir niteliktedir.
Hukuki İlke: Velayetin kaldırılması (TMK 348) çocuk menfaati için alınabilecek en ağır ve son tedbirdir; çocuk için ortaya çıkmış bir tehlike yoksa velayetin değiştirilerek diğer eşe verilmesi (TMK 183, 349, 351/1) yoluna gidilmelidir. Kanun hükmünün uygulanmasındaki bu hata yeniden yargılama gerektirmediğinden HUMK 438/7 uyarınca düzeltilerek onanır.
Uygulama Sonucu: düzelterek onama
Dava Strateji Notu: Velayet uyuşmazlıklarında kaldırma ile değiştirme sonuçları farklıdır; kaldırmada çocuğa vasi atanabilir. Çocuk için somut tehlike yoksa kaldırma değil değiştirme talep edilmeli; mahkeme kaldırmaya hükmederse bu, düzeltilerek onama ile giderilebilecek bir uygulama hatasıdır.