Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/22296 K.2013/8523

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, 18.01.2012 tarihinde açılmıştır. Mahkemece 02.3.2012 tarihli tutanakla ön incelemenin duruşmalı yapılmasına ve davalıya delillerini bildirmesi için ihtar gönderilmesine karar verilmiş ve bu ihtar 12.03.2012 tarihinde davalıya tebliğ edilmiştir. Davacı ön inceleme duruşmasından önce 14.02.2012 tarihinde delil listesini ibraz etmiş, davalı ise ön inceleme duruşmasına kadar herhangi bir delil bildirmemiştir.

09.04.2012 tarihinde ön inceleme duruşması yapılmış ve tarafların anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 140/5. maddesinde yer alan hüküm; "tarafların dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belge niteliğindeki delillerin ve başka yerden getirtilecek belgelerin, bulundukları yerlerle ilgili açıklama yapmaları için, ön inceleme duruşmasında iki haftalık kesin süre verilmesine" ilişkindir.

Ön inceleme duruşması yapılmadan, tensiple taraflara, dilekçelerinde göstermiş oldukları ve belge niteliğindeki delilleri sunmaları veya bulundukları yerlerle ilgili açıklamada bulunmaları için süre verilmesi sonuç doğurmaz. Öte yandan; delil, çekişmeli vakıaların ispatı için gösterilir.

(HMK. m. 187/1) Ön inceleme duruşması yapılmadan, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar belirlenmeden, taraflardan tanıklarının isim ve adreslerini göstermeleri de beklenemez.

Bu sebeple ön inceleme duruşmasının sonunda davalıya delillerini bildirmesi için süre verilmesi, gösterildiği takdirde davalı delillerinin toplanması ve gerçekleşecek sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Taraflar ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat için duruşmaya davet edilir (HMK.md.147).

Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra sözlü yargılama ve hüküm için iki tarafı davet eder (HMK.md.186/1).

Yerel mahkeme gerek tahkikat aşaması gerekse sözlü yargılama aşaması için kanunda öngörülen “davet” işlemlerini yapmadan davayı ön inceleme aşamasında üstelik sadece davacı delillerini toplayarak karar vermiştir.

Ön incelemede esastan karar verme koşulları bulunmadığı halde “tahkikat” ve “sözlü yargılama” için DAVET ZORUNLULUĞUNU yok sayarak yerel mahkemenin yargılama usulünü sadece ön inceleme duruşmasına indirgemesi tek başına bozma sebebidir.

Değerli çoğunluk ön inceleme duruşmasının sonunda “delil toplanmalıdır” ifadesi ile ön inceleme aşamasında delillerin toplanmasını istemektedir.

Sonunda ifadesi, tahkikatın başlamasından önce anlamını dilbilgisi kurallarına göre taşıdığına göre bu görüş ön incelemede delil toplama örneğin tanık dinleme anlamına gelir ki, ön incelemede tanık dinlenemeyeceği öğretide oybirliği ile kabul edilen bir gerçekliktir.

Mahkemece yapılacak iş; ön inceleme (HMK.md.137-142) hükümlerini uygulamak Hukuk Muhakemeleri Kanunun 147. maddesi hükmüne göre tahkikat için davet etmek, ön inceleme aşamasında değil tahkikat aşamasında bütün delilleri toplamak, sözlü yargılamaya davet (HMK.md.186/1) ile sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Delillerin "ön inceleme aşamasında" toplanmasını isteyen değerli çoğunluğun görüşüne katılmama Hukuk Muhakemeleri Kanununun md.33, 147 ve 186/1 hükmü izin vermemektedir.