Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2014/2605 K.2014/13905

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı (koca) tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Taraflar, 29.04.2012 tarihinde evlenmişler, boşanma davası 11.02.2013 tarihinde açılmış, davalının 05.06.2013 tarihli oturumda “davayı kabul ettiğini” beyan etmesi üzerine, mahkemece aynı gün, tarafların Türk Medeni Kanununun 166/3. maddesi gereğince boşanmalarına karar verilmiştir.

Türk Medeni Kanununun 166. maddesinin (3.) fıkrası şöyledir: “Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu halde, boşanma kararı verilebilmesi için, hakimin tarafları dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde boşanmaya hükmolunur. Bu halde tarafların ikrarlarının hakimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.”

Buna göre, tarafların serbest iradeleri ile boşanma talebinde bulunabilmeleri, evliliğin en az bir yıl sürmüş olması halinde mümkündür. En az bir yıl sürmemiş olan evliliklerde “serbest iradeyle” boşanmaya karar verilemez. Hükümde ön görülen “evliliğin en az bir yıl sürmüş olması” koşulu, bir dava şartı olmayıp, birliğin temelinden sarsılmış sayılacağına ilişkin yasal karinenin temel unsurudur.

Dava tarihi itibarıyla evlilik en az bir yılını doldurmamış ise, bu maddelerin uygulanması bakımından “evlilik birliğinin temelinden sarsıldığına" ilişkin karine geçerliliğini yitirir. Böyle bir durumda da Yasanın 166/3. maddesi çerçevesi dahilinde boşanma kararı verilemez, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının taraflarca gösterilecek delilerle kanıtlanması gerekir.

Olayda dava tarihinde tarafların evliliği henüz bir yılını doldurmadığına göre, “evlilik birliğinin temelinden sarsıldığına” ilişkin kanuni karineye artık dayanılamaz. Böyle bir durumda da davalının “davayı kabul” açıklaması veya tarafların boşanma yönündeki iradeleri sonuç doğurmaz.

Öyleyse, taraflara delil gösterme imkanı tanınıp, gösterdikleri takdirde delillerin usulünce toplanması ve boşanma sebebinin mevcut olup olmadığının buna göre tayini ve hasıl olacak neticesine göre karar verilmesi gerekir. Bu husus nazara alınmadan tarafların irade beyanlarına dayanılarak hüküm kurulması doğru bulunmamıştır (2. H.D.’nin 08.06.2011 tarihli 2011/7930-10085 sayılı kararı).

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davanın açıldığı tarihte evlilik bir yılı doldurmamış ise de tarafların beyanlarının alındığı 05.06.2013 tarihi itibariyle bir yıllık sürenin dolduğunun anlaşılmasına göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanması gerektiğini düşündüğüm için sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.