Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2014/9733 K.2014/23577

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

28.10.2004 tarihinde kesinleşen boşanma kararı ile 2.8.1999 doğumlu küçük ...’nin velayeti anneye verilmiş, küçük üzerinde velayet hakkına sahip olan anne 26.2.2013 tarihinde ölmüştür. Bu halde çocuğun velayeti kendiliğinden babaya geçmez. Velayete sahip olan annenin ölümüyle küçük üzerindeki velayet son bulmuş, küçük, velisiz kalmıştır.

Bu husus, velayet bakımından "durum değişikliği” olup, bu hal, hakimin re'sen harekete geçmesi ve gerekli önlemleri alması için yasal sebep oluşturur (TMK.md.183). Böyle bir durumda mahkeme, çocuğun menfaatine göre velayeti babaya verebileceği gibi, vasi atanması yoluna da gidilebilir. Yasa, bu hususta önlem için bir talebin bulunmasını gerekli görmemiş, hakime re'sen hareket etme yetkisi tanımıştır.

Velayetin verilmesi konusunda düşüncesi alınan küçük ... yaşı itibarıyla idrak çağındadır. 25.1.1996 tarihli Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin 3 ve 6. maddeleri ile Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin 12. maddesi uyarınca, çocuğun beyanına da değer verilmesi gerekmektedir.

Yapılan yargılama ve toplanan deliller ile küçüğün tercihinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, velayetinin davalı babaya verilmemesi isabetli ise de, kendiliğinden babaya geçmeyen “velayetin kaldırılması" yönünde hüküm kurulması doğru değildir. Ne var ki, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün bu bölümünün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir (HUMK md 438/7).