Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2015/19080 K.2016/11342

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemece, ön inceleme duruşma günü belirlenerek davalıya tebligat yapılmış fakat tebligat iade dönmesine rağmen yeniden davalıya tebligat çıkartılmamış, bu usuli eksiklik giderilmeksizin aynı celse tahkikata geçilerek davacının tanıkları dinlenmiş ve yargılama davalının yokluğunda yapılarak hüküm kurulmuştur.

Mahkeme, ön inceleme duruşmasına tarafları davet eder, ön incelemede dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe teşvik eder, bu hususları tutanağa geçirir.

Usulüne uygun olarak ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez (HMK m.137). Hukuk Genel Kurulunca da ön inceleme duruşması ve duruşmada yapılması gerekli olan işlemler yapılmadan tahkikat duruşmasına geçilemeyeceği, bu düzenlemenin emredici nitelikte olduğu benimsenmiştir (HGK. 13.03.2013, 2012/14-802 esas, 2013/347 karar).

Gerçekleşen bu durum karşısında, davalının hukuki dinlenilme hakkı (HMK m. 27) kapsamındaki savunma hakkını kısıtlayacak şekilde yokluğunda ön inceleme aşamasının tamamlanarak ve tahkikat duruşmasına da çağrılmaksızın (HMK m.147) yargılama yapılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.