Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2015/3260 K.2015/4166

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 202

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 222

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 224

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 230

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 236

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 170

"İçtihat Metni"Taraflar arasındaki "boşanma" davalarının birleştirilerek yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı (koca) tarafından, mal rejiminden kaynaklanan alacak talebi hakkında verilen hüküm yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemece, her iki boşanma davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına karar verilmiş, bu hüküm, davalı-davacı (koca)'nın birleştirilen boşanma davasıyla birlikte talep etmiş olduğu mal rejiminin tasfiyesi yönündeki isteği bakımından “harç noksanlığının tamamlanması, boşanma hükmünün henüz kesinleşmemiş olduğu nazara alınarak, bu talebin boşanma davasından tefrik edilmesi, bundan sonra mal rejiminin tasfiyesine ilişkin isteğin esasının incelenmesi” gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyulmuş, harç noksanlığı ilgilisine tamamlattırılmış, ancak hükmün boşanmaya ilişkin bölümünün kesinleşmiş olduğu, dolayısıyla mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talebin esasının incelenebilir hale geldiği dikkate alınarak, tefrik kararı verilmeyip, aynı dosya üzerinden davaya devam edilerek, hüküm kurulmuştur.

Mahkeme, davalı-davacının, mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talebini “katkı payı alacağı” olarak nitelendirmiş, “ispatlanamadığı” gerekçesiyle reddetmiştir. Karar, davalı-davacı (koca) tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı-davacı, birleştirilen boşanma davasına ilişkin dava dilekçesinde “Türk Medeni Kanununda yer alan edinilmiş mal rejimleri hükümleri gereğince, eşine ait 6.000 TL.değerindeki ...... tescil plakalı aracın tasfiyesi ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere aracın 1/2 hissesine isabet eden 3.000 liranın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini" istemiştir. Davalı-davacının mal rejiminin tasfiyesiyle ilgili talebi budur.

Davacı-davalı (kadın), bu taleple ilgili bir cevap vermemiştir. Dosyaya alınan araca ait Araç Takyidat Bilgisi başlıklı belgede, aracın 1992 model Tofaş-Fiyat marka olduğu, kadın adına kayıtlı bulunduğu yazılıdır. Bu belgede aracın “edinme tarihi” ve “edinme sebebi” gösterilmemiştir. Dosyada bununla ilgili başka bir bilgi ve belge mevcut değildir.

Tarafların 27.11.1993 tarihinde evlendikleri, aralarında bu tarihten 01.01.2002 tarihine kadar “mal ayrılığı rejiminin” (TK md.170), bu tarihten, boşanma davasının açıldığı 04.07.2011 tarihine kadar ise “edinilmiş mallara katılma” rejiminin (4721s.TMK.m.202) geçerli olduğu tartışmasızdır. Araç, eşler arasında mal ayrılığının geçerli olduğu dönemde edinilmiş ise, bu rejimde mal kime ait ise onundur.

Şayet diğer eş, bu aracın edinilmesine maddi bir katkı sağlamış ise, ispatlaması şartıyla, katkısı karşılığı bir alacak talep edebilir. Araç edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilmiş ise, bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK.md.222/3). Edinilmiş malların ne şekilde tasfiye edileceği ise, Türk Medeni Kanununun 226-231’nci maddelerinde gösterilmiştir.

Bu hükümlere göre, eklenecek (TMK.md.224) ve denkleştirilecek (TMK.m230) bir değer mevcut değilse, diğer eşin maddi bir katkısının bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, rejimin sona erdiği tarihte mevcut olan edinilmiş malın, tasfiye anındaki değerinin (artık değer) yarısı üzerinde diğer eş katılma alacağına sahiptir (TMK.md.236).

Davalı-davacının araçla ilgili talebinin yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde incelenerek, neticesine göre karar verilmesi gerekirken, açıklanan yönler araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.