Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/14991 K.2018/3128

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı erkek tarafından kadının davasının kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiği, kusur belirlemesi, tedbir nafakası, kadın yararına hükmolunan tazminatlar ve manevi tazminat talebinin reddi yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 13.03.2018 günü temyiz eden davalı-davacı ... vekili Av. ... ve karşı taraf davacı-davalı ... vekili Av. ... geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-davacı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Mahkemece, davalı-davacının manevi tazminat talebi yönünden nispi harç yatırması için 21.2.2012 tarihinde süre verilmiş, davalı-davacı tarafından manevi tazminat yönünden süresinde nispi harcı ikmal edilmemiş ve bu nedenle 8.5.2012 tarihli celse de karşı davaya konu taleplerden olan manevi tazminat yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Kanunda (HMK m. 150 ve mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun m. 409) gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır. (H.K. m. 30-31)

İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

(HMK m. 150/5 ve mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun m. 409/5. bent) Öyleyse, mahkemece davalı-davacı erkeğin manevi tazminat talebi yönünden nispi harç ikmal edilmediği için dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğine ve davalı-davacı tarafça işlemden kaldırılan dosya yönünden dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak 3 ay içinde bu talep yönünden harcın eksik kalan kısmı ikmal edilerek,

usulünce yenileme talebinde de bulunulmadığına göre, davalı-davacı erkeğin münhasıran manevi tazminata yönelik davası yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu haliyle kesin hüküm oluşturucak şekilde ret hükmü kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Boşanmada manevi tazminatın amacı, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın, bozulan ruhsal dengesini telafi etmek, manevi değerlerindeki eksilmeyi karşılamaktır. Onun için, kişilik haklarını ihlal eden fiille, tazminat miktarı arasında makul bir oranın bulunması gerekir. Bir tarafın zenginleşmesine yol açacak sonuçlar doğurur miktarda manevi tazminat takdiri, müesseseyi amacından saptırır.

Hakim, tazminat miktarını saptarken, bir yandan kişilik hakları zedelenen tarafın, ekonomik ve sosyal durumunu ve boşanmada kusuru bulunup bulunmadığını ve varsa kusur derecesini, fiilin ağırlığını; öbür yandan da, kişilik haklarına saldırıda bulunanın kusur derecesini, ekonomik ve sosyal durumunu göz önünde bulundurmak zorundadır.

Açıklanan ilkeler gözetildiğinde davacı-davalı kadın yararına takdir edilen manevi tazminat miktarı, ölçülülük ilkesine uygun olmayıp fazla bulunmuştur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde yer alan hakkaniyet ilkesi gözetilerek daha uygun miktarda tazminat takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.